Có nên mua một chiếc túi dáng lạ? Có, nếu bạn mua nó như một món trang sức lớn chứ không như một chiếc túi đựng đồ. Túi hình cầu, hình trụ, hình đồ vật hay túi có quai uốn như điêu khắc hầu như luôn đựng ít hơn vẻ ngoài của nó, và có những điểm yếu riêng mà túi dáng thường không có.
Người bán túi lâu năm gặp đủ cả hai kiểu khách: người mua túi dáng lạ rồi đeo đi đâu cũng được hỏi, và người mua về để trong tủ vì không nhét nổi chiếc điện thoại. Khác biệt nằm ở chỗ có đo đồ thật và hiểu chiếc túi được làm thế nào trước khi trả tiền hay không. Bài này tách túi dáng lạ thành từng nhóm, chỉ ra chỗ hay hỏng, và đưa ra một phép thử đơn giản để quyết định.
Bốn nhóm túi dáng lạ thường gặp
Túi hình khối hình học. Hình cầu, hình trụ, hình tam giác, hình bán cầu, hình chóp cụt. Thân túi phải có khung hoặc lớp da ép rất dày để giữ hình, nên thường nặng hơn túi mềm cùng cỡ. Đáy cong hoặc nhọn khiến túi không đứng được trên bàn, phải đặt nằm.
Túi hình đồ vật. Túi giống hộp sữa, chiếc bánh, chiếc điện thoại cổ, quả trái cây, con vật. Nhóm này thiên về vui, hay làm bằng nhựa đúc, da phủ in, vải nhồi. Chi tiết trang trí như cuống, lá, tai thú là phần dễ gãy, bong nhất.
Túi dáng thường nhưng quai hoặc khoá điêu khắc. Thân túi vẫn là hình chữ nhật hay trăng khuyết quen thuộc, nhưng quai là một khối kim loại, nhựa, gỗ uốn lượn, hoặc khoá là một vật thể lớn. Loại này đựng đồ gần như túi thường, điểm yếu dồn vào mối nối giữa khối trang trí và thân túi.
Túi trong suốt, túi acrylic, túi hộp cứng như vỏ. Thân bằng nhựa cứng đúc liền hoặc ghép, mở bằng bản lề. Nhìn rất "tác phẩm", nhưng nhựa cứng dễ nứt khi rơi, xước mờ khi cọ chìa khoá, và trong khí hậu nóng có thể ngả màu. Nhóm túi nhựa trong mềm thì là chuyện chất liệu, không bàn ở đây.
Túi gập nếp, túi xoắn, túi thắt nút. Thân túi là một tấm da hoặc vải lớn được xếp ly, xoắn, thắt nút thành hình. Nhóm này mềm, nhẹ, nhìn như vải nhưng thật ra rất kén chất liệu: da quá dày thì nếp gãy, da quá mỏng thì nếp xẹp sau vài tuần. Đây là nhóm dễ dùng hằng ngày nhất trong các túi dáng lạ, vì lòng túi gần như đúng bằng vẻ ngoài.
Túi dáng lạ làm kỹ khác túi làm vội ở đâu
Túi dáng thường có thể che giấu tay nghề kém một thời gian; túi dáng lạ thì không. Một khối cầu chỉ cần lệch vài milimét ở đường ráp là nhìn ra méo, một hình trụ chỉ cần dán da hơi căng một bên là thấy vặn. Vì thế, khi đứng trước hai chiếc túi cùng một ý tưởng hình dáng, hãy so ba chỗ. Chỗ thứ nhất là đường ráp các mảnh: trên túi làm kỹ, đường ráp chạy theo đúng trục của hình, đối xứng hai bên, mép da gặp nhau khít không hở không chồng.
Chỗ thứ hai là bề mặt quanh các đường cong. Da bọc lên khung cong phải được vuốt và kéo đều; làm vội thì da nhăn li ti ở chỗ cong gắt nhất, thường là quanh đáy và quanh miệng khoá. Đưa túi ra chỗ sáng, nghiêng nhẹ để ánh đèn trượt trên bề mặt: nếp nhăn, gợn sóng, bọt khí dưới lớp da hiện ra rất rõ.
Chỗ thứ ba là lòng túi. Túi làm kỹ có lót được may vừa theo hình, không thừa vải tạo túi khí, không có mép lót bung keo. Túi làm vội hay để lộ mặt sau của khung, bìa ép hoặc keo ở đáy. Lòng túi là chỗ nhà sản xuất nghĩ rằng ít người nhìn, nên cũng là chỗ nói thật nhất về cách chiếc túi được làm.
Phép thử đồ thật: đo khoang dùng được chứ không đo kích thước ngoài
Kích thước ghi trên mô tả túi dáng lạ thường là kích thước khối ngoài cùng: đường kính quả cầu, chiều cao hình trụ, chiều dài con cá. Nhưng lòng túi hữu dụng thì bị bớt đi ở ba chỗ: độ dày khung hoặc vỏ, phần trang trí không chứa đồ, và miệng mở. Một túi hình cầu đường kính 18 cm có thể nghe như đủ chỗ, nhưng miệng khoá kéo chạy theo vòng cung chỉ mở được một khe hẹp; điện thoại dài 16 cm phải nghiêng mới lọt, lọt rồi lại lăn tròn trong lòng túi.
Phép thử đơn giản nhất: mang theo đúng ba món bạn không bao giờ ra đường mà thiếu, thường là điện thoại, ví hoặc bao thẻ, chìa khoá. Bỏ cả ba vào, đóng túi lại hoàn toàn, rồi thử lấy điện thoại ra bằng một tay. Nếu không làm được trong vài giây, chiếc túi sẽ khiến bạn khó chịu mỗi ngày. Nếu túi chỉ chứa được điện thoại, hãy coi nó là túi phụ đi kèm một túi khác, chứ đừng kỳ vọng nó gánh cả buổi đi chơi.
Với túi hình đồ vật bằng vải nhồi, lớp bông làm phồng hình lấy mất một phần lớn lòng túi. Bóp nhẹ thân túi từ ngoài vào: nếu thấy dày cả đốt ngón tay ở mỗi bên, khoang thật bên trong chỉ còn khoảng một nửa so với ấn tượng ban đầu.
Chỗ hay hỏng theo từng cách làm
Túi dáng lạ ít khi hỏng ở chỗ túi thường hỏng. Thợ đồ da nhận sửa loại túi này thường gặp các lỗi sau, xếp theo cách túi được làm:
| Cách làm | Chỗ hay hỏng | Dấu hiệu sớm | Sửa được không |
|---|---|---|---|
| Da ép dày hoặc da bọc khung cứng | Các góc lồi, cạnh cong bị mòn trơ lõi | Góc bạc màu, sờ thấy cạnh cứng bên dưới | Phủ màu lại được; lõi bị móp thì khó |
| Nhựa đúc, acrylic | Bản lề, chốt khoá, chỗ bắt vít | Vết nứt chân chim quanh lỗ vít | Thường phải thay cả mảnh, khó tìm phụ tùng |
| Chi tiết trang trí dán keo | Cuống, lá, tai, đuôi, đá đính | Kẽ hở nhỏ ở chân chi tiết | Dán lại được nếu chi tiết còn; mất thì khó thay giống |
| Vải nhồi bông | Đường may chịu căng, bông xẹp lệch | Hình méo, một bên lép | Nhồi lại được nếu mở đường may |
| Quai, khoá điêu khắc bằng kim loại | Mối nối với thân túi, lớp mạ | Quai lắc lư, mạ bong ở chỗ tay cầm | Siết lại được; mạ lại tốn công |
Điểm chung là túi dáng lạ thường dùng nhiều keo hơn đường chỉ. Trong khí hậu nóng ẩm, keo là thứ xuống cấp sớm: cốp xe giữa trưa, phòng kín mùa nồm, hay chỉ đơn giản để túi gần cửa kính nắng chiếu đều làm keo mềm và nhả. Nếu túi bạn thích có nhiều chi tiết dán, hãy dự trù cất nó ở chỗ mát và thoáng.
Khi nào túi dáng lạ đáng mua
Không có quy tắc đúng cho mọi người, nhưng có vài tình huống mà túi dáng lạ thường đem lại niềm vui lâu hơn cái giá phải trả:
- Bạn đã có một hai chiếc túi dùng hằng ngày tốt, chiếc túi lạ là chiếc thứ ba, thứ tư dùng cho dịp riêng.
- Bạn thường đi những chỗ ít di chuyển: tiệc, triển lãm, buổi chụp ảnh, sự kiện ngồi một chỗ.
- Chiếc túi vẫn đựng được ba món thiết yếu, đóng mở được bằng một tay.
- Phần lạ nằm ở quai hoặc khoá, thân túi vẫn có dáng dễ dùng.
- Bạn thích chính hình thù đó đến mức đeo nhiều lần, không phải chỉ vì đang thấy nhiều người nhắc tới.
Ngược lại, nên cân nhắc lâu hơn khi chiếc túi đắt hơn những túi bạn dùng hằng ngày, khi nó chỉ hợp với một bộ đồ duy nhất, hay khi bạn sống ở nơi đi lại chủ yếu bằng xe máy và ít chỗ để đặt một chiếc túi không đứng được. Một mẹo của người bán: hỏi lại bản thân sau một tuần. Mong muốn với túi dáng lạ thường đến nhanh và đi nhanh; nếu sau một tuần vẫn nhớ, đó là dấu hiệu tốt. Thêm một câu hỏi nữa: bạn đã hình dung được ít nhất ba dịp cụ thể sẽ mang nó chưa, ví dụ một đám cưới bạn bè, một buổi triển lãm, một chuyến đi chơi cuối tuần? Không nghĩ ra được dịp nào, chiếc túi rất dễ thành đồ trưng bày.
Mang túi dáng lạ thế nào cho khỏi rối
Túi dáng lạ là điểm nhìn mạnh nhất của bộ đồ, nên phần còn lại nên lùi một bước. Quần áo trơn màu, đường cắt gọn, không chồng thêm một món phụ kiện cũng "biết nói" như vậy. Một khối hình tròn đi cùng trang phục nhiều đường thẳng sẽ nổi rõ hơn; một chiếc túi hình đồ vật nhiều màu thì cần trang phục một hai màu để mắt người nhìn có chỗ nghỉ.
Cỡ túi cũng phải tính theo tỉ lệ người. Một khối cầu to cỡ quả bóng chuyền sẽ thành điểm nặng nhất trên người có khung nhỏ, còn với người cao, vai rộng thì có khi lại vừa. Đứng trước gương toàn thân, nhìn từ xa ba bước chứ đừng soi sát. Nếu mắt dừng ở chiếc túi trước khi thấy mặt người, chiếc túi có lẽ to hơn mức hợp lý cho dịp đi làm, nhưng vẫn ổn cho một buổi tiệc.
Cách mang cũng quan trọng không kém cách phối. Túi hình khối cứng nên cầm tay hoặc đeo ngắn, để nó nằm ở tầm nhìn thấy được, chứ đeo dây dài buông xuống hông thì khối cứng đập vào đùi mỗi bước đi, vừa khó chịu vừa làm trầy góc túi. Túi hình đồ vật bằng vải nhồi thì nhẹ, đeo chéo được, nhưng nên tránh ép nó vào lưng ghế xe hay kẹp nách lâu vì bông dễ xẹp lệch. Nếu phải đi xe máy, túi dáng lạ nên được bỏ vào một túi vải đơn giản, đến nơi mới lấy ra.
Kiểm và cất giữ một chiếc túi dáng lạ
Túi dáng lạ cần được kiểm kỹ hơn túi thường, vì khi hỏng thì phụ tùng thay thế rất khó tìm:
- Lắc nhẹ túi rỗng sát tai: tiếng lạo xạo bên trong có thể là khung bị lỏng hoặc mảnh nhựa vỡ.
- Ấn nhẹ vào từng chi tiết trang trí, xem có nhúc nhích ở chân không.
- Mở đóng bản lề, khoá chốt nhiều lần; với nhựa cứng, soi quanh lỗ vít dưới ánh đèn nghiêng.
- Ngửi trong lòng túi: mùi keo, mùi dung môi nồng gắt nghĩa là keo chưa khô hẳn hoặc vật liệu rẻ.
- Hỏi người bán chính sách bảo hành phần trang trí và quai, vì đây là chỗ hỏng nhiều nhất.
- Khi cất, đặt túi vào hộp có lót giấy mềm, chèn quanh để túi không lăn; không xếp túi khác đè lên.
- Túi nhựa cứng để tránh nắng trực tiếp; túi da ép giữ ở chỗ thoáng, có gói hút ẩm vào mùa nồm.
Chiếc túi lạ thường được dùng ít lần mỗi năm, nên phần lớn tuổi đời của nó là nằm trong tủ. Cất đúng cách quan trọng không kém dùng đúng cách. Ghi lại ngày mua và nơi mua ngay trên hộp đựng cũng là một thói quen nhỏ có ích, vì khi cần sửa hay hỏi phụ tùng, bạn sẽ biết bắt đầu từ đâu.
Câu hỏi thường gặp
Túi hình cầu có đựng được điện thoại màn hình lớn không?
Phụ thuộc đường kính trong và độ mở của miệng túi, không chỉ đường kính ngoài. Nhiều túi hình cầu cỡ vừa đựng được nhưng phải nghiêng máy mới lọt. Mang điện thoại theo khi thử, đóng túi lại hoàn toàn rồi lấy máy ra bằng một tay.
Túi acrylic, túi nhựa cứng có dễ vỡ không?
Nhựa cứng chịu va nhẹ tốt nhưng có thể nứt khi rơi từ độ cao ngang bàn xuống sàn gạch, nhất là ở góc và quanh lỗ vít. Bề mặt cũng dễ xước mờ khi để chung với chìa khoá. Nên có túi vải mềm bọc ngoài khi cất và khi di chuyển.
Chi tiết trang trí trên túi bị bong có tự dán được không?
Có thể dán tạm nếu chi tiết còn nguyên và bề mặt sạch, nhưng keo dán thông dụng có thể làm ố da hoặc chảy ra ngoài. Với túi bạn quý, nên đưa thợ đồ da, họ chọn đúng loại keo cho từng chất liệu và làm sạch keo cũ trước khi dán.
Túi dáng lạ có hợp với nam giới không?
Có. Nhiều túi dáng hình học như hình trụ, hộp cứng, túi có quai kim loại điêu khắc không mang tính giới. Điều quan trọng vẫn là đựng được đồ cần thiết, tỉ lệ cỡ túi hợp với khung người và phần còn lại của trang phục đủ đơn giản.
Có nên mua túi dáng lạ làm quà tặng không?
Có thể, nếu bạn biết người nhận thích đúng kiểu đó. Túi dáng lạ mang dấu ấn sở thích rất rõ, khó dùng nếu không hợp gu. Khi tặng, nên hỏi người bán chính sách đổi trả và giữ hoá đơn để người nhận có thể đổi.
Túi dáng lạ có dùng lâu năm được không?
Được, nếu cất kỹ và dùng cho những dịp ít di chuyển. Nhiều túi dáng lạ bị bỏ không phải vì hỏng mà vì người dùng chán hình thù đó. Chọn hình thù bạn thật sự thích, phần lạ nằm ở chi tiết, thường sống lâu hơn trong tủ đồ.