Túi khô (dry bag) là túi chống nước làm bằng vải phủ nhựa, đường nối được hàn kín, miệng túi đóng bằng cách cuộn xuống nhiều vòng rồi cài khoá. Khi cuộn đúng, túi giữ đồ bên trong khô khi bị nước bắn, mưa lớn, rơi xuống nước một lúc rồi vớt lên. Túi khô dùng nhiều khi đi biển, ra đảo, đi thuyền kayak, chèo SUP, phượt xe máy mùa mưa và trekking.
Điều người mua hay hiểu lầm là túi khô "chống nước tuyệt đối". Thực tế, mức chống nước phụ thuộc cách cuộn miệng, chất liệu, đường hàn, và túi không được thiết kế để ngâm sâu lâu dưới nước. Bài này giải thích cơ chế, cách cuộn đúng, cách chọn dung tích và chất liệu, và những giới hạn cần biết để không đặt nhầm điện thoại hay giấy tờ vào rủi ro.
Vì sao cuộn miệng lại giữ được nước
Miệng túi khô thường có một thanh cứng nhỏ (bằng nhựa hoặc lõi kim loại bọc vải) may sẵn ở mép. Khi gập mép lại và cuộn xuống, thanh cứng giữ cho các lớp vải ép phẳng lên nhau. Mỗi vòng cuộn tạo thêm một lớp chặn, nước muốn lọt vào phải đi qua đường zíc zắc giữa các lớp vải ép chặt, và gần như bị chặn lại hoàn toàn khi có từ ba vòng trở lên.
Hai đầu thanh cuộn có khoá cài nhựa. Sau khi cuộn, gập hai đầu lại và cài khoá với nhau thành một quai xách, hoặc cài mỗi đầu vào khoá ở hông túi. Lực căng của khoá giữ cho cuộn không bung ra khi túi bị lắc, bị quăng.
Các nhà sản xuất và người dùng lâu năm thường khuyên cuộn ít nhất ba vòng. Cuộn một hai vòng nhìn có vẻ kín nhưng nước có thể lọt khi túi bị đè hoặc rơi xuống nước. Để cuộn được ba vòng, túi không được nhồi tới sát miệng; cần chừa lại một khoảng khá lớn phía trên, đó là lý do một túi mười lít thực tế chỉ đựng được ít hơn mười lít đồ.
Cách cuộn miệng túi khô đúng
Thao tác chỉ mất vài giây nhưng làm đúng mới giữ được đồ khô:
- Xếp đồ vào túi, đồ nặng và cứng ở dưới đáy, chừa phía trên ít nhất một khoảng bằng chiều rộng bàn tay để cuộn.
- Nắm hai mép miệng, kéo thẳng cho hai mép áp sát nhau, thanh cứng nằm song song.
- Ép bớt không khí trong túi bằng cách ấn nhẹ thân túi trước khi cuộn, nếu muốn túi gọn (hoặc giữ lại một ít không khí nếu muốn túi nổi tốt hơn).
- Gập mép xuống một lần, giữ phẳng, rồi cuộn tiếp thêm ít nhất hai vòng nữa, mỗi vòng ép chặt.
- Gập hai đầu cuộn về phía nhau và cài khoá, hoặc cài vào khoá ở hai hông túi.
- Thử bằng cách bóp nhẹ thân túi: nếu nghe tiếng xì hơi ở miệng, cuộn lại chặt hơn.
Mẹo nhỏ: trước chuyến đi, cho một tờ giấy khô vào túi, cuộn đúng cách rồi nhúng túi xuống chậu nước vài phút. Lấy ra, mở túi, xem tờ giấy có ẩm không. Đây là cách kiểm túi mới và kiểm thói quen cuộn của chính mình.
Chọn dung tích túi khô theo việc dùng
Túi khô thường bán theo các cỡ từ vài lít đến vài chục lít. Mỗi cỡ hợp một nhu cầu khác nhau (ví dụ giả định cho đồ thường gặp):
| Dung tích | Đựng gì | Hợp với |
|---|---|---|
| 2–5 lít | Điện thoại, ví, chìa khoá, giấy tờ, sạc dự phòng | Tắm biển, đi cano ngắn, chèo SUP |
| 10 lít | Thêm áo khoác mỏng, khăn nhỏ, đồ ăn nhẹ | Đi thuyền nửa ngày, kayak, đi tour đảo |
| 20 lít | Một bộ đồ thay, khăn tắm, máy ảnh có bọc | Đi thuyền cả ngày, đi phượt buộc yên xe |
| 30–40 lít | Quần áo cho vài ngày, túi ngủ mỏng | Phượt xe máy nhiều ngày, cắm trại ven sông |
| Trên 40 lít, dạng balo | Hành lý chính của chuyến đi nước nhiều | Trekking mùa mưa, đi thuyền nhiều ngày |
Nhiều người thấy tiện nhất khi có hai cỡ: một túi nhỏ hai đến năm lít cho điện thoại và giấy tờ, một túi hai mươi lít cho quần áo. Túi lớn duy nhất thì đồ nhỏ chìm xuống đáy, mỗi lần lấy điện thoại phải mở cuộn, dễ để nước vào.
Túi khô dạng balo có hai quai đeo và đệm lưng hợp với chặng đi bộ dài; túi khô dạng trụ một quai đeo hợp khi chủ yếu để trên thuyền hoặc buộc lên xe.
Chất liệu và đường nối: nhìn gì để biết túi tốt
Vải phủ PVC (bạt tarpaulin). Dày, cứng, chịu cọ xát tốt, chống nước tốt, giá thường dễ chịu. Nhược điểm là nặng, cứng khi trời lạnh, có mùi nhựa khi mới. Hợp với túi lớn đi thuyền, buộc xe.
Nylon hoặc polyester phủ TPU. Mỏng, nhẹ, mềm, gập gọn được, ít mùi hơn PVC. Chịu cọ xát kém hơn bạt PVC dày; hợp với túi nhỏ, túi lót bên trong balo.
Đường nối hàn nhiệt. Túi khô tốt có đường nối được hàn bằng nhiệt hoặc sóng cao tần, hai lớp nhựa chảy dính vào nhau, không có lỗ kim. Nhìn mép nối thấy một dải phẳng, đều, không có chỉ.
Đường may có dán băng keo. Một số túi rẻ hơn may bằng chỉ rồi dán băng keo chống thấm phía trong. Loại này dùng được với nước bắn, nhưng lâu ngày băng keo có thể bong, nước thấm qua lỗ kim.
Đáy túi. Đáy là chỗ cọ xuống sàn thuyền, đá, cát. Đáy dày hơn thân hoặc có thêm một lớp ốp là dấu hiệu túi được làm cho dùng thật.
Quai và khoá cài. Khoá cài nhựa dày, cài chắc, không giòn. Quai đeo vai tháo được, có đệm ở túi lớn. Có vòng chữ D để móc vào thuyền hoặc xe.
Xếp đồ trong túi khô: phân lớp, đồ điện tử và đồ ướt
Túi khô chỉ có một khoang, nên cách xếp quyết định có tìm được đồ nhanh và có giữ khô được không. Nguyên tắc chung là đồ ít dùng và nặng ở đáy, đồ hay lấy ở trên cùng. Quần áo thay, khăn tắm nằm dưới; áo khoác mỏng, đồ ăn nhẹ ở giữa; ví, điện thoại, chìa khoá trên cùng, tốt nhất trong một túi khô nhỏ riêng bỏ lồng vào.
Đồ điện tử như điện thoại, máy ảnh, sạc dự phòng nên có thêm một lớp bọc bên trong túi khô lớn, như túi zip hoặc túi chống nước điện thoại. Lý do là mỗi lần mở cuộn giữa trời mưa hoặc trên thuyền, nước có thể nhỏ vào miệng túi; lớp bọc thứ hai giữ cho những món đắt tiền không bị ướt theo.
Không bỏ đồ đã ướt chung với đồ khô trong cùng một túi khô, vì túi kín sẽ giữ hơi ẩm lại và làm ướt luôn đồ khô. Đồ bơi, khăn ướt nên có túi riêng, có thể là một túi khô cũ hoặc túi lưới. Sau một ngày trên thuyền, mở hết các túi, phơi đồ và túi cho khô qua đêm.
Khi buộc túi khô lên xe máy, đặt túi nằm ngang trên yên sau, miệng cuộn hướng về phía sau xe hoặc hướng lên trên, không để miệng cuộn hướng thẳng về phía trước hứng nước bắn từ bánh trước và gió mưa.
Giới hạn của túi khô và chuyện an toàn trên nước
Phần lớn túi khô thông thường được thiết kế để chịu nước bắn, mưa lớn và rơi xuống nước trong thời gian ngắn rồi vớt lên. Chúng không phải túi để lặn: ngâm lâu hoặc bị kéo xuống sâu, áp lực nước có thể ép nước lọt qua miệng cuộn. Nếu cần mang điện thoại xuống nước để chụp ảnh, cần túi chống nước điện thoại có tiêu chuẩn riêng hoặc vỏ chống nước chuyên dụng.
Túi khô cuộn kín còn không khí sẽ nổi, nên khi rơi khỏi thuyền thường vớt lại được. Nhưng túi khô không phải phao cứu sinh và không được dùng thay áo phao. Khi đi thuyền, chèo kayak, chèo SUP, người đi luôn cần áo phao đúng cỡ theo hướng dẫn của đơn vị tổ chức và quy định an toàn đường thuỷ. Túi khô nên được buộc hoặc móc vào thuyền để không trôi xa khi lật.
Ở chuyến phượt xe máy, túi khô buộc yên phải buộc chặt, không để dây đai lủng lẳng gần bánh xe hoặc xích. Túi khô màu sáng như cam, vàng còn giúp xe dễ được nhìn thấy hơn trong mưa và trong sương, nhưng không thay được đèn và áo phản quang.
Giữ túi khô dùng được lâu
Sau khi dùng ở biển, rửa túi bằng nước ngọt cả trong lẫn ngoài, nhất là ở miệng cuộn và khoá cài, vì muối và cát làm khoá cài kẹt, làm mép cuộn cọ xước. Phơi khô ở bóng râm, mở miệng túi, lộn ra nếu được, không phơi nắng gắt nhiều ngày vì tia nắng làm lớp nhựa giòn dần.
Khi cất, không gập túi theo một nếp cố định lâu ngày, vì nếp gập trên vải phủ nhựa có thể nứt thành đường nhỏ. Cuộn lỏng hoặc để túi phẳng ở nơi thoáng. Tránh để túi gần vật sắc như móc, dao, cần câu.
Trước mỗi mùa đi biển hay mùa mưa, nên kiểm lại túi một lượt: soi túi trước nguồn sáng trong phòng tối để tìm lỗ châm kim, uốn nhẹ các đường hàn xem có chỗ tách lớp, mở đóng khoá cài vài lần xem nhựa có giòn, nứt chân. Túi đã dùng nhiều năm dưới nắng thường hỏng ở mép cuộn và chân khoá cài trước tiên. Làm lại phép thử tờ giấy khô trong chậu nước cũng là cách nhanh để biết túi còn tin được hay không.
Nếu túi bị thủng lỗ nhỏ, có thể vá bằng miếng vá chuyên dụng cho vải PVC hoặc TPU, theo hướng dẫn trên bộ vá. Đường hàn bị bong dài thì việc vá tại nhà khó đảm bảo kín, nên thay túi mới, nhất là túi dùng để giữ điện thoại, giấy tờ.
Câu hỏi thường gặp
Túi khô có thả xuống nước được không?
Rơi xuống nước một lúc rồi vớt lên thì túi cuộn đúng thường vẫn giữ đồ khô. Ngâm lâu hoặc kéo xuống sâu thì nước có thể lọt qua miệng cuộn. Túi khô thông thường không phải túi lặn; muốn mang đồ xuống nước lâu cần loại túi hoặc vỏ chống nước chuyên dụng có tiêu chuẩn rõ ràng.
Túi khô và túi chống nước điện thoại khác nhau thế nào?
Túi chống nước điện thoại là túi nhỏ, mặt trong suốt để thao tác màn hình, đóng bằng khoá ép hoặc khoá trượt, thường đeo cổ. Túi khô là túi lớn hơn miệng cuộn, đựng nhiều đồ, không thao tác được qua túi. Nhiều người dùng cả hai: điện thoại trong túi điện thoại, rồi bỏ vào túi khô.
Túi khô có dùng làm balo đi mưa hằng ngày được không?
Được, nhất là túi khô dạng balo có đệm lưng. Ưu điểm là chống mưa tốt hơn hẳn balo vải. Nhược điểm là chỉ có một khoang, lấy đồ phải mở cuộn, mặt lưng ít thoáng nên dễ đổ mồ hôi. Hợp với người đi xe máy, xe đạp mùa mưa mang ít đồ.
Túi khô PVC có mùi nhựa, có hại không?
Túi mới thường có mùi nhựa vài ngày đầu, phơi thoáng sẽ giảm. Không nên đựng thức ăn không bọc trực tiếp trong túi. Nếu mùi quá nồng, kéo dài, hoặc mặt túi dính tay, nên đổi túi khác. Túi phủ TPU thường ít mùi hơn PVC.
Có cần túi khô khi đi tour đảo có cano đưa đón không?
Rất nên có một túi khô nhỏ. Trên cano, nước bắn vào thường xuyên, nhất là khi biển động; lúc lên xuống cầu tàu, đồ cũng dễ rơi. Một túi hai đến năm lít cho điện thoại, ví, giấy tờ là đủ, giá trị bảo vệ lớn hơn nhiều so với độ cồng kềnh.