Chọn túi du lịch nên bắt đầu từ ba câu hỏi: đi bằng phương tiện gì, đường đi bằng hay gồ ghề, và thời tiết có mưa không. Câu trả lời gần như quyết định loại đồ đựng: chuyến bay và khách sạn hợp vali kéo, chuyến xe khách và về quê hợp túi duffel, chuyến phượt xe máy hợp túi chống nước buộc yên, chuyến trekking hợp balo có khung và đai hông. Kiểu dáng, màu sắc chỉ nên tính sau.
Phần lớn người đi du lịch ở Việt Nam không cần một tủ túi chuyên dụng. Hai món, một vali và một túi mềm, cộng thêm một túi nhỏ đeo người là đủ cho hầu hết chuyến đi. Bài này đối chiếu từng kiểu chuyến đi phổ biến, chỉ ra món nào là chính, món nào là phụ, và những thứ nên tách riêng để đỡ phiền giữa đường.
Bảng đối chiếu nhanh: kiểu chuyến đi và đồ đựng hợp
Bảng dưới gom các tình huống hay gặp nhất. Cột "đồ đựng chính" là thứ mang phần lớn hành lý, cột "món phụ" là thứ luôn ở bên người:
| Kiểu chuyến đi | Đồ đựng chính | Món phụ đeo người | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|---|
| Công tác ngắn bằng máy bay | Vali xách tay hoặc túi duffel nhỏ | Cặp hoặc túi laptop | Áo vest, giấy tờ cần phẳng |
| Nghỉ dưỡng gia đình | Vali cỡ trung, ký gửi | Balo nhỏ, túi đeo chéo | Đồ trẻ em, thuốc, đồ thay khẩn cấp |
| Về quê bằng xe khách, tàu | Túi duffel | Túi đeo chéo giữ giấy tờ | Nhét gầm ghế, kệ trên đầu, đường ngõ nhỏ |
| Đi biển, ra đảo | Túi duffel hoặc vali vỏ mềm | Túi khô, túi tote đi biển | Cát, nước muối, đồ ướt |
| Phượt xe máy nhiều ngày | Túi chống nước buộc yên, túi hông xe | Túi đeo hông hoặc túi đeo chéo nhỏ | Mưa, bụi, rung lắc, không để nặng trên lưng |
| Trekking, leo núi | Balo có khung, đai hông | Túi khô bên trong balo | Trọng lượng dồn hông, giữ đồ khô |
Không có ô nào trong bảng là bắt buộc. Một túi duffel tốt dùng được cho cả về quê, đi biển và công tác bằng ô tô; một vali vỏ cứng cỡ trung dùng được cho cả nghỉ dưỡng lẫn công tác dài ngày. Điều quan trọng là tránh dùng sai hẳn chỗ: kéo vali qua bãi cát, mang balo nặng trên lưng khi lái xe máy đường dài.
Đi công tác: gọn, phẳng, lấy đồ nhanh
Chuyến công tác thường ngắn, lịch kín, phải chuyển nhanh từ sân bay tới cuộc họp. Đồ đựng chính nên là vali xách tay cỡ nhỏ hoặc túi duffel nhỏ đủ để mang lên máy bay, khỏi phải chờ băng chuyền. Vali vỏ cứng giữ áo sơ mi, áo vest phẳng hơn túi mềm; nếu dùng túi mềm, nên có thêm túi treo đựng vest gập đôi bỏ bên trong.
Món phụ là cặp hoặc túi laptop. Nhiều vali xách tay có quai dán ở mặt sau để luồn vào cần kéo, giúp cặp nằm yên trên vali khi kéo. Kiểm chi tiết này nếu hay đi công tác: cặp có quai luồn và vali có cần kéo hai thanh thì đi lại ở sân bay nhẹ hơn hẳn.
Mẹo của người đi công tác thường xuyên là có một túi đồ vệ sinh và một bộ sạc cáp để sẵn, không dùng ở nhà. Khi có chuyến, chỉ cần thêm quần áo theo số ngày là đi được, ít quên đồ hơn. Giấy tờ, danh thiếp, thẻ để ở ngăn ngoài của cặp, không để trong vali.
Đi biển và ra đảo: cát, nước muối và đồ ướt
Bánh xe vali và cát không hợp nhau. Nếu điểm nghỉ ở sát biển, phải đi bộ qua bãi cát, bến thuyền hay cầu tàu gỗ, túi duffel hoặc vali vỏ mềm có quai xách sẽ đỡ cực hơn vali kéo. Ra đảo bằng tàu cao tốc, hành lý thường xếp chung ở khoang, dễ dính nước bắn, nên chọn túi có đáy chống nước và khoá kéo đóng kín.
Món phụ quan trọng nhất khi đi biển là túi khô: túi chống nước miệng cuộn để giữ điện thoại, ví, chìa khoá khi xuống nước, đi thuyền, đi cano. Kèm theo đó là một túi tote vải hoặc túi lưới để mang khăn, kem chống nắng, nước uống ra bãi; túi lưới để cát rơi qua, rũ nhanh hơn túi kín.
Sau mỗi ngày tắm biển, nước muối và cát bám vào khoá kéo, đinh tán, khoen kim loại. Nếu không lau, khoá kéo sẽ rít và kim loại mạ xỉn màu nhanh. Lau sơ bằng khăn ẩm nước ngọt, phơi khô túi mỗi tối là đủ để túi về nhà vẫn dùng tốt.
Về quê bằng xe khách, tàu hoả: túi mềm và đồ dễ xách
Chuyến về quê có đặc điểm riêng: hành lý thường nhiều quà, đồ ăn, đồ cho người nhà; phương tiện là xe khách giường nằm, tàu hoả, xe ghép; đoạn cuối có thể là ngõ nhỏ, đường đất, đi xe máy người nhà đón. Túi duffel mềm là lựa chọn hợp nhất, vì nhét được gầm giường, kệ trên đầu, kẹp được lên xe máy.
Nên tách quà và đồ ăn ra một túi riêng, không để chung với quần áo. Đồ ăn có mùi, có nước như mắm, đồ khô, bánh kẹo dễ vỡ nên đóng hộp kín rồi bỏ vào túi vải hoặc thùng xốp nhỏ. Túi quần áo khi đó nhẹ hơn, dễ xách bằng một tay, tay kia giữ con nhỏ hoặc túi giấy tờ.
Giấy tờ tuỳ thân, tiền mặt, điện thoại để trong túi đeo chéo nhỏ luôn ở trên người, đặc biệt khi ngủ trên xe đêm. Túi lớn gửi khoang hành lý nên có dấu nhận biết riêng như một sợi dây màu buộc quai, vì nhiều túi duffel đen trông giống nhau.
Phượt xe máy và trekking: hai kiểu đi dễ chọn sai nhất
Phượt xe máy: đừng để hết đồ trên lưng. Đeo balo nặng nhiều giờ trên xe máy gây mỏi vai, mỏi thắt lưng và làm thay đổi trọng tâm khi vào cua. Đồ đựng chính nên buộc lên yên sau hoặc gác-ba-ga: túi chống nước dạng trụ, túi hông treo hai bên. Trên người chỉ nên có túi nhỏ giữ giấy tờ, điện thoại.
Phượt xe máy: chống nước và chống rung. Túi buộc yên cần chất liệu chống nước như vải phủ PVC, TPU, miệng cuộn hoặc khoá kín; dây buộc chắc, không để túi lắc làm lệch tay lái. Kiểm dây buộc sau mỗi chặng nghỉ, vì rung lắc làm dây lỏng dần.
Trekking: balo phải đeo bằng hông, không bằng vai. Balo trekking đúng cỡ dồn phần lớn trọng lượng xuống đai hông, vai chỉ giữ cho balo áp sát lưng. Chọn dung tích theo số ngày và đo chiều dài lưng là phần chuyên sâu đã có hướng dẫn riêng; ở đây chỉ nhấn mạnh: đừng dùng balo đi làm hay balo du lịch thành phố để leo núi nhiều giờ.
Trekking: túi khô bên trong balo. Áo trùm balo không giữ khô hoàn toàn khi mưa nhiều giờ. Cách chắc hơn là bỏ quần áo ngủ, túi ngủ, đồ điện tử vào túi khô hoặc túi lót chống nước bên trong balo.
Cả hai: tổng trọng lượng là thứ cần cắt. Với phượt và trekking, mỗi món thêm vào đều phải mang suốt quãng đường. Trước khi đi, bày hết đồ ra và bỏ bớt những món "phòng khi". Đồ đựng nhẹ cũng giúp giảm tải: một vali vỏ nhôm hay balo da nặng là lựa chọn sai cho kiểu đi này.
Đi cùng trẻ nhỏ và người lớn tuổi: chia hành lý theo sức mang
Chuyến đi gia đình nhiều thế hệ thường hỏng không phải vì thiếu đồ mà vì hành lý dồn hết lên một hai người khoẻ nhất. Cách chia hợp lý là tính theo sức mang của từng người chứ không theo số người. Người lớn tuổi chỉ nên mang một túi đeo chéo nhẹ giữ giấy tờ, thuốc, kính, điện thoại; không nên giao cho họ kéo vali qua bậc thềm hay xách túi nặng lên xe.
Trẻ từ khoảng năm, sáu tuổi có thể đeo một balo nhỏ của riêng mình với nước uống, áo khoác mỏng, đồ chơi; như vậy trẻ có trách nhiệm với đồ của mình và người lớn đỡ một phần. Balo của trẻ nên thật nhẹ, quai có đệm, không nhét thêm đồ của người lớn vào cho tiện. Với trẻ nhỏ hơn, túi đồ của trẻ là túi riêng do một người lớn giữ, chứa bỉm, khăn, đồ thay, bình sữa, luôn để ở chỗ lấy được ngay.
Vali chính của cả nhà nên là loại bốn bánh, kéo đẩy nhẹ ở sân bay, khách sạn; túi mềm phụ dùng cho các chặng xe, thuyền. Đánh dấu túi mỗi người bằng màu hoặc dây buộc riêng giúp trẻ và người lớn tuổi nhận ra đồ của mình khi lấy ở băng chuyền hay ở khoang xe.
Trước chuyến đi: bốn câu tự hỏi để chọn đúng đồ đựng
Nếu đang phân vân giữa vali, túi hay balo cho một chuyến cụ thể, trả lời lần lượt các câu dưới đây, thường sẽ ra đáp án:
- Đoạn đường dài nhất mình phải tự mang hành lý là ở đâu: sảnh sân bay phẳng, bến xe, bãi cát hay đường mòn? Đường phẳng hợp bánh xe, đường gồ ghề hợp quai xách hoặc balo.
- Mình có phải mang hành lý lên xuống cầu thang, lên xe máy, lên thuyền nhỏ không? Có thì ưu tiên đồ đựng mềm, có quai.
- Trong hành lý có đồ cần phẳng, đồ dễ vỡ không? Có thì cần vỏ cứng hoặc túi chia ngăn có đệm.
- Thời tiết điểm đến có mưa nhiều, có xuống nước không? Có thì cần đáy chống nước, túi khô hoặc áo trùm.
Khi câu trả lời lẫn lộn, ví dụ bay tới sân bay rồi đi xe máy ra bản, phương án hợp lý là chia hành lý thành hai: một vali gửi lại ở khách sạn trung tâm, một túi mềm nhỏ mang theo cho chặng đường khó.
Câu hỏi thường gặp
Một người chỉ muốn mua một món để đi được mọi chuyến thì nên chọn gì?
Túi duffel cỡ trung có dây đeo vai, hoặc túi duffel có bánh xe, là lựa chọn linh hoạt nhất: mang lên máy bay được ở cỡ nhỏ, nhét xe khách được, xách qua đường gồ ghề được. Nếu chủ yếu đi máy bay và ở khách sạn, một vali cỡ trung lại tiện hơn.
Đi phượt xe máy có nên dùng vali nhỏ buộc lên yên không?
Không nên. Vali có vỏ cứng, bánh xe và cần kéo nên khó buộc chắc, dễ lắc, nặng hơn túi mềm, và bánh xe có thể cọ vào bánh sau hoặc ống xả. Túi chống nước mềm hoặc túi hông chuyên dụng buộc chặt hơn, phân bố trọng lượng đều hơn.
Đi biển có cần vali vỏ cứng để chống nước không?
Vỏ cứng chống nước bắn tốt ở mặt vỏ, nhưng khoá kéo và đường viền vẫn có thể thấm khi bị ngâm. Đi biển quan trọng hơn là túi khô cho đồ điện tử, giấy tờ khi ra thuyền, và hành lý chính có đáy không thấm khi đặt xuống sàn ướt.
Có nên mang balo du lịch thay vali khi đi nước ngoài?
Hợp với người đi một mình, đi nhiều chặng ngắn, thường xuyên đổi chỗ ở, đi tàu xe công cộng. Không hợp lắm khi cần mang vest, quà dễ vỡ, hoặc khi đi cùng trẻ nhỏ và người lớn tuổi. Balo đầy quá mười ký đeo nhiều giờ sẽ mệt hơn kéo vali.
Đi công tác có nên ký gửi hành lý không?
Nếu chuyến ngắn vài ngày, xách tay giúp tiết kiệm thời gian chờ băng chuyền và tránh rủi ro hành lý đến muộn. Chuyến dài, mang nhiều tài liệu, quà hoặc thiết bị thì ký gửi là hợp lý. Quy định cỡ và cân xách tay khác nhau theo hãng, cần kiểm trước.