Lớp lót và phần bên trong là nơi xưởng làm túi ít bị người mua soi nhất, nên cũng là nơi phản ánh trung thực nhất cách làm. Lót tốt được cắt khớp thân túi, may hoặc dán phẳng, không nhăn, không phồng, đường may lót gọn, các ngăn được gia cố ở miệng. Mùi của túi mới cũng nói lên chất liệu: da thật có mùi da thuộc đặc trưng, nhẹ dần theo thời gian; mùi dung môi hắc, mùi nhựa nồng kéo dài thường đến từ keo, lớp phủ hoặc giả da chất lượng thấp.
Mùi không phải là phép thử chính xác: nhiều túi da thật được xử lý ít mùi, và có loại giả da được tẩm hương "mùi da". Nhưng kết hợp mùi với việc soi lót, sờ gia cố, xem mép cắt bên trong, bạn có thêm một lớp thông tin mà ảnh chụp trên mạng không bao giờ truyền tải được. Bài này giúp bạn đọc phần bên trong của một chiếc túi.
Các loại lót túi và điều chúng nói về chiếc túi
Lót túi có nhiều loại. Vải dệt (cotton, canvas, vải chéo, vải polyester) là phổ biến nhất, bền, dễ thay. Vải sợi nhỏ giả da lộn (microfiber) mềm, sang tay, nhưng dễ bám bụi và vết bút. Da lót (da dê, da cừu mỏng, hoặc da cùng loại với thân) có ở túi cao cấp, nặng hơn và đắt hơn. Không lót: một số túi da cố ý để mặt sau da lộ ra trong lòng túi, thường với da thuộc thực vật dày, mặt sau được xử lý mịn.
Không có loại lót nào tự động "tốt hơn". Điều nói lên chất lượng là sự khớp giữa lót và túi: túi da dày đắt tiền dùng lót vải mỏng như giấy, dễ rách, là chỗ cắt giảm; túi vải phổ thông dùng lót vải dày đẹp là dấu hiệu xưởng chăm chút. Túi giả của nhà mốt thường sai ở màu lót, chất vải lót, hoặc hoạ tiết in trên lót, vì những chi tiết này ít được chụp ảnh rõ.
Lót còn là chỗ quyết định tuổi thọ thực tế. Túi đựng chìa khoá, bút, đồ trang điểm hằng ngày sẽ rách lót trước khi hỏng da. Lót dệt dày, có gia cố ở đáy và miệng ngăn, giúp chiếc túi dùng được lâu hơn nhiều. Lót có thể thay ở thợ, nhưng tốn công tháo ráp; chọn túi có lót tốt từ đầu đỡ phiền hơn.
Soi lớp lót: dấu hiệu làm kỹ và dấu hiệu làm ẩu
Mở hết khoá, lộn nhẹ miệng túi ra ánh sáng, dùng tay sờ dọc các thành và đáy:
| Chỗ xem | Làm kỹ | Làm ẩu |
|---|---|---|
| Độ khớp | Lót căng vừa, ôm theo thân túi | Lót thừa nhăn nhúm hoặc quá căng kéo méo thân |
| Đường may lót | Thẳng, mũi đều, đầu chỉ giấu gọn | Đường may lệch, chỉ thừa rối, mũi nhảy |
| Miệng ngăn phụ | Có viền hoặc gia cố, góc ngăn được chặn | Miệng ngăn cắt trần, góc ngăn không chặn dễ toạc |
| Đáy túi | Có lớp gia cố cứng hoặc tấm đáy, lót đáy dày hơn | Đáy mềm oặt, lót đáy mỏng như thành |
| Chỗ gắn phần cứng | Có tấm đệm, mặt trong gọn | Lộ chân khoá, vết keo, chỗ đục lỗ thô |
| Mép lót nối với thân | Mép gấp hoặc viền, may gọn | Mép vải tưa sợi, keo trào ra |
Với túi của nhà mốt, cần đối chiếu thêm màu lót, chất lót, hoạ tiết lót và vị trí các ngăn với quy cách của đúng mẫu, đúng giai đoạn. Đây là việc của người giám định có túi đối chứng; người mua tự so với ảnh trên mạng dễ nhầm.
Túi không lót: đọc mặt sau của da
Một số túi da, nhất là túi da thuộc thực vật dày, túi tote đơn giản, túi làm thủ công, cố ý không có lót. Khi đó mặt sau của da lộ ra trong lòng túi, và nó trở thành nơi kiểm chất lượng da rõ nhất. Mặt sau da tốt có thớ sợi chặt, mịn, có khi được xử lý bằng chất làm mịn cho khỏi xơ. Mặt sau xơ tơi, bở, sợi bung ra khi miết tay là dấu hiệu da kém hoặc da bị lạng quá mỏng.
Túi không lót còn cho thấy mép cắt của các mảng da ở bên trong. Ở đây bạn phân biệt được da nguyên mặt với da lớp, da thật với giả da: giả da sẽ lộ lớp vải dệt đều đặn ở mặt sau, da ép từ da vụn có mặt sau đồng nhất như giấy bìa, không có thớ sợi đan xen. Túi được bán như "da bò nguyên tấm" mà mặt sau trông như tấm nỉ ép là mâu thuẫn rõ ràng.
Nhược điểm thực tế của túi không lót là mặt sau da dễ bám bụi, hút vết mực, dầu, và đồ nhỏ dễ bị kẹt lại trong các nếp. Nếu bạn mang nhiều đồ lặt vặt, có thể dùng thêm một túi chia ngăn rời bằng vải đặt vào bên trong, vừa bảo vệ da vừa dễ chuyển đồ sang túi khác.
Gia cố bên trong: phần không nhìn thấy giữ phom túi
Giữa lớp da ngoài và lớp lót thường có lớp gia cố: vải bố, mút mỏng, giấy bìa ép, tấm nhựa, da lạng. Lớp này giữ cho túi đứng phom, không sụp khi để trống, không biến dạng khi đựng đồ nặng. Túi hộp, túi satchel cần gia cố nhiều; túi hobo, túi bucket mềm thì gần như không. Người mua không nhìn thấy lớp này, nhưng sờ được.
Cách sờ: bóp nhẹ thành túi giữa hai ngón tay. Gia cố tốt cho cảm giác đàn hồi đều trên toàn bề mặt. Gia cố kém hoặc bằng giấy bìa ép cho cảm giác cứng chỗ này mềm chỗ kia, có tiếng sột soạt, hoặc thấy gãy gập khi bóp. Giấy bìa ép trong túi da gặp mùa nồm có thể hút ẩm, mềm nhũn, làm túi mất phom vĩnh viễn.
Quai cũng có lõi gia cố. Quai tốt có lõi bằng da hoặc dải vải chịu lực, cầm chắc tay, tròn đều; quai rẻ có lõi bằng giấy cuộn hoặc mút, theo thời gian sẽ bẹp, gãy lõi, nứt da bọc ngoài. Bóp nhẹ dọc quai: lõi đều thì tốt, có chỗ lún chỗ cứng thì đáng ngờ.
Mùi của túi mới: đọc thế nào cho đúng
Mùi da thuộc. Da thật có mùi đặc trưng, hơi ngai ngái, ấm, khác nhau theo cách thuộc: da thuộc thực vật mùi gỗ, mùi khói nhẹ; da thuộc crôm mùi nhẹ hơn. Mùi này dịu dần theo thời gian nhưng không hắc.
Mùi dung môi, keo. Mùi hắc, cay mũi, như mùi xăng hoặc sơn, thường đến từ keo dán chứa dung môi hoặc lớp phủ chưa khô hẳn. Túi làm vội, đóng gói ngay sau khi dán thường giữ mùi này lâu.
Mùi nhựa. Mùi nhựa nồng, nhất là khi túi bị nắng, thường đến từ giả da PVC hoặc lớp phủ dày. PU thường ít mùi hơn PVC.
Mùi hương liệu. Một số túi được tẩm hương, có cả "hương da" cho túi giả da. Mùi thơm quá đậm, kiểu nước hoa, không phải dấu hiệu của da thật.
Mùi ẩm mốc. Túi mới mà có mùi mốc nghĩa là đã nằm trong kho ẩm. Kiểm tra kỹ lót, đáy, góc xem có đốm mốc không; mốc đã ăn vào lót thì khó xử lý triệt để.
Mùi hắc kéo dài: khi nào cần lưu ý
Mùi của keo và lớp phủ thường giảm dần sau vài ngày đến vài tuần để nơi thoáng. Nếu túi vẫn hắc nồng sau thời gian dài, hoặc làm bạn chóng mặt, cay mắt, ngứa da khi cầm, hãy ngừng dùng và liên hệ người bán. Một số hoá chất dùng trong thuộc da, nhuộm, keo dán có thể gây kích ứng với người nhạy cảm; nhiều thị trường có quy định giới hạn các chất này trong hàng tiêu dùng tiếp xúc với da.
Người mua không tự xét nghiệm được hoá chất, nhưng có thể quan sát: túi có thông tin đơn vị chịu trách nhiệm không, có nhãn chất liệu không, người bán có nhận đổi trả nếu túi gây kích ứng không. Túi trẻ em, túi đựng đồ ăn, túi đeo sát da cả ngày cần cẩn thận hơn.
Nếu có triệu chứng kích ứng da rõ rệt, nên hỏi ý kiến bác sĩ da liễu. Trang không đưa ra chẩn đoán; điều có thể làm là ngừng tiếp xúc, giữ lại túi và hoá đơn để làm việc với người bán.
Lót và nhãn trong lót: chỗ túi giả hay sai
Người làm giả túi của nhà mốt tập trung vào những gì xuất hiện trong ảnh quảng cáo: logo, phần cứng, hình dáng. Lót ít khi được chụp, nên thường là chỗ sai: chất vải lót khác (vải bóng rẻ thay cho vải dệt dày hay da), màu lót không đúng với phối màu của mẫu, hoạ tiết in trên lót lệch, mờ, hoặc chữ in bị cắt ngang ở đường may một cách vụng.
Vị trí và kích thước các ngăn trong cũng là quy cách của mỗi mẫu: ngăn khoá kéo nằm ở thành nào, ngăn để điện thoại rộng bao nhiêu, có móc khoá trong hay không. Túi giả hay đơn giản hoá phần này, bỏ bớt ngăn hoặc đặt sai vị trí. Tuy nhiên, quy cách có thể thay đổi giữa các đợt sản xuất, nên chỉ người có túi đối chứng cùng giai đoạn mới kết luận được.
Với người mua, mục đích không phải trở thành người giám định, mà là biết những chỗ cần chụp ảnh rõ khi hỏi ý kiến chuyên gia: toàn bộ lót, các ngăn, miếng da hoặc nhãn trong lót, đường may nối lót với thân. Một bộ ảnh đầy đủ những chỗ này giúp người giám định làm việc nhanh và chính xác hơn.
Khử mùi túi mới an toàn
Với mùi keo, mùi kho thông thường, các bước sau đủ cho phần lớn trường hợp. Không dùng hoá chất mạnh, không phơi nắng gắt:
- Bỏ hết giấy nhồi, túi nilon, gói hút ẩm đi kèm. Mở mọi khoá, mọi ngăn.
- Đặt túi ở nơi thoáng gió, có bóng râm, tránh nắng trực tiếp (nắng làm da khô, bạc màu, làm lớp phủ dính).
- Nhồi vào túi giấy trắng không in hoặc vải cotton sạch để giữ phom, thay sau vài ngày.
- Đặt một túi vải nhỏ đựng than hoạt tính hoặc baking soda vào trong túi (để trong túi vải, không rắc trực tiếp lên lót hay da).
- Kiên nhẫn vài ngày đến vài tuần. Tránh xịt nước hoa, xịt khử mùi lên da: cồn và hương liệu có thể làm loang màu, khô da.
- Nếu sau một thời gian dài mùi vẫn hắc, hoặc gây khó chịu sức khoẻ, ngừng dùng và liên hệ người bán.
Mùa nồm ẩm là thời điểm khó khử mùi nhất vì không khí bão hoà hơi nước. Lúc đó có thể để túi trong phòng có máy hút ẩm hoặc điều hoà chế độ khô, vẫn tránh đặt sát cửa gió.
Câu hỏi thường gặp
Túi da thật có mùi gì?
Mùi da thuộc ấm, hơi ngai ngái, khác nhau theo cách thuộc: da thuộc thực vật có mùi gỗ, mùi khói nhẹ; da thuộc crôm nhẹ mùi hơn. Mùi dịu dần theo thời gian. Mùi không phải phép thử chính xác vì giả da có thể được tẩm hương.
Túi mới có mùi hắc có nguy hiểm không?
Mùi hắc thường do keo dán chứa dung môi hoặc lớp phủ chưa khô, giảm dần khi để thoáng. Nếu mùi kéo dài hoặc gây chóng mặt, ngứa da, nên ngừng dùng, liên hệ người bán, và hỏi bác sĩ nếu có triệu chứng rõ.
Lót túi bị rách có thay được không?
Được. Thợ đồ da có thể tháo lót cũ, cắt và may lót mới. Việc này tốn công vì phải tháo các đường may nối lót với thân và phần cứng. Với túi của nhà mốt, thay lót ngoài có thể mất mã nằm trên lót và ảnh hưởng giá trị bán lại.
Có nên chọn túi lót da thay vì lót vải?
Lót da sang tay, bền nếu dùng cẩn thận, nhưng nặng hơn, khó vệ sinh vết bút, mỹ phẩm và đắt hơn. Lót vải dệt dày dễ thay và vệ sinh. Chọn theo cách dùng: túi đựng nhiều đồ lặt vặt thì lót vải dày thực dụng hơn.
Túi giả da có mùi nhựa có phải chất lượng kém?
Mùi nhựa nồng thường gặp ở giả da PVC hoặc lớp phủ dày, không hẳn là kém nhưng là dấu hiệu chất liệu. Nếu túi được bán như da thật mà có mùi nhựa rõ, đó là mâu thuẫn cần hỏi người bán.
Làm sao biết bên trong túi có gia cố bằng giấy bìa?
Bóp nhẹ thành túi: giấy bìa cho cảm giác cứng không đều, có tiếng sột soạt, dễ gãy gập. Gia cố bằng vải bố, da lạng, mút đàn hồi đều hơn. Hỏi thẳng người bán chất liệu gia cố cũng là cách hay.