Túi clutch là túi cầm tay không có quai cố định, thường dẹt và nhỏ, được kẹp trong lòng bàn tay hoặc dưới cánh tay. Tên gọi lấy từ động từ tiếng Anh clutch, nghĩa là nắm chặt. Clutch là kiểu túi quen thuộc của tiệc tối, đám cưới, lễ trao giải, sự kiện, nơi người ta chỉ cần mang vài thứ và muốn chiếc túi là một phần của trang phục.
Ở Việt Nam, clutch hay được gọi là ví cầm tay, ví dự tiệc, và ranh giới giữa clutch với ví dài khá mờ. Cách phân biệt thực tế: ví dài chủ yếu để đựng tiền, thẻ, thường nằm trong một chiếc túi khác; clutch được thiết kế để cầm riêng, có ngăn cho điện thoại và vài món đồ nhỏ. Điều làm khổ nhiều người nhất với clutch không phải là chọn mẫu, mà là phát hiện ra giữa tiệc rằng điện thoại không vừa hoặc tay đã mỏi.
Từ túi nhỏ cầm tay tới clutch hiện đại
Trước khi có túi xách như ngày nay, phụ nữ châu Âu thế kỷ 18 và 19 dùng những túi vải nhỏ có dây rút gọi là reticule để mang khăn tay, quạt, ít tiền. Khi trang phục bó sát hơn và không còn túi may trong váy, chiếc túi nhỏ cầm tay hay đeo cổ tay trở thành vật dụng cần thiết. Đến đầu thế kỷ 20, các hộp đựng đồ trang điểm nhỏ bằng kim loại và túi cầm tay dẹt xuất hiện nhiều trong trang phục buổi tối.
Trong thập niên 1930, khái niệm minaudière được dùng để gọi những hộp cứng bằng kim loại, nhỏ như hộp phấn, bên trong chia ô cho son, phấn, thuốc lá, dùng cho tiệc tối. Từ đó tới nay, clutch tồn tại song song hai nhánh: clutch mềm bằng vải, da, có nắp hoặc khoá kéo; và clutch cứng dạng hộp, thường là đồ trang sức hơn là đồ đựng.
Hiểu nguồn gốc này giúp đặt kỳ vọng đúng: clutch sinh ra để mang ít đồ trong vài giờ, tại nơi có chỗ ngồi, có bàn để đặt túi. Mang nó đi cả ngày ngoài đường là dùng sai mục đích, và bạn sẽ thấy ngay.
Ngày nay, clutch còn có một vai trò khác: túi phụ bên trong túi lớn. Nhiều người dùng một chiếc clutch khoá kéo dẹt để gom ví, thẻ, son, tai nghe trong chiếc tote hay hobo hằng ngày; khi tối có hẹn, chỉ cần rút chiếc clutch ra là đi. Nếu bạn định dùng theo cách này, nên chọn clutch da hoặc vải bền, không đính đá, có khoá kéo kín, vì nó sẽ bị cọ xát với mọi thứ khác trong túi lớn.
Các loại clutch thường gặp
Bảng dưới gom những kiểu clutch hay gặp ở cửa hàng và trên mạng, cùng cái được và cái mất của từng kiểu:
| Kiểu | Hình dáng | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|---|
| Clutch phong bì | Dẹt, nắp tam giác gập xuống như phong bì thư | Gọn, thanh lịch, dễ phối | Đựng ít, nắp nam châm dễ bật nếu nhồi |
| Clutch khoá kéo dẹt | Hình chữ nhật mỏng, khoá kéo trên đỉnh | Kín, an toàn, dễ kẹp nách | Dễ trông giống túi đựng mỹ phẩm nếu chất liệu đơn điệu |
| Clutch khung kim loại | Miệng có khung cài bấm, thân phồng nhẹ | Mở rộng, dễ lấy đồ, cổ điển | Khung kém dễ lệch, khoá bấm lỏng dần |
| Clutch hộp cứng | Hộp kim loại, nhựa, gỗ, có thể đính đá | Nổi bật như trang sức | Rất ít chỗ, nặng, dễ móp, cạnh sắc móc váy |
| Clutch cỡ lớn (oversized) | Dẹt nhưng to, kẹp dưới cánh tay | Vừa máy tính bảng, sổ, hồ sơ mỏng | Khó cầm lâu, dễ rơi khi bắt tay, cầm ly |
| Clutch có dây phụ | Bất kỳ kiểu trên, kèm dây xích hoặc dây da tháo rời | Rảnh tay khi cần | Dây mảnh dễ đứt, móc nhỏ dễ gãy |
Với đa số người chỉ mua một chiếc clutch cho tiệc tùng, kiểu phong bì hoặc khoá kéo dẹt bằng da trơn hay vải satin màu trung tính, có dây phụ tháo rời, là lựa chọn dùng được nhiều dịp nhất.
Clutch hộp cứng đính đá rất đẹp trong ảnh, nhưng nếu bạn là người phải bắt tay, cầm ly, chụp ảnh liên tục trong buổi tiệc, nó sẽ là món đồ bạn muốn đặt xuống nhất.
Đựng được gì: đo trước khi mua, đừng đoán
Điện thoại là thước đo số một. Điện thoại màn hình lớn hiện nay cao khoảng mười sáu centimet, rộng gần tám centimet, chưa kể ốp. Nhiều clutch nhỏ, nhất là hộp cứng và phong bì mini, không đóng được khi có điện thoại cỡ này. Mang theo điện thoại thật khi đi mua, hoặc hỏi người bán kích thước lòng trong, không phải kích thước ngoài.
Danh sách tối thiểu cho một buổi tiệc. Điện thoại, một thẻ ngân hàng và ít tiền mặt, giấy tờ tuỳ thân nếu cần, chìa khoá, son môi, một gói giấy thấm dầu. Thêm vào đó là sạc dự phòng mini hoặc kính cận nếu bạn cần. Gom tất cả lên bàn, đo thử khối đồ đó trước khi chọn kích thước.
Chìa khoá xe máy là món khó nhất. Chìa khoá xe máy có móc, có điều khiển thông minh, rất cồng kềnh với clutch dẹt và dễ cào xước lớp lót satin. Nếu đi xe máy tới tiệc, chọn clutch có ngăn phụ hoặc gửi chìa khoá ở túi áo vest của người đi cùng.
Đừng nhồi. Clutch nhồi căng mất dáng, nắp nam châm bật ra, khoá kéo căng dễ toét răng. Nguyên tắc của người bán túi lâu năm: đồ trong clutch chỉ nên chiếm khoảng hai phần ba lòng túi.
Chọn clutch theo dịp và trang phục
Clutch là món phụ kiện nên luôn đi cùng trang phục, nhưng vài nguyên tắc dưới đây giúp một chiếc clutch dùng được nhiều dịp hơn:
- Đám cưới ban ngày, tiệc ngoài trời: chất liệu nhẹ như vải lanh, cói đan, da trơn màu sáng; tránh satin quá bóng dưới nắng.
- Tiệc tối, sự kiện trong nhà: satin, nhung, da bóng, clutch đính hạt; ánh đèn tối làm các chất liệu bắt sáng trông đẹp hơn ban ngày.
- Đám cưới ở Việt Nam, khách mời thường đi xe máy: clutch có dây phụ để đeo chéo trên đường đi, tới nơi tháo dây cầm tay; nhớ mang một túi vải mỏng bọc clutch nếu trời có thể mưa.
- Lễ tốt nghiệp, buổi ra mắt sách, gặp đối tác buổi tối: clutch da trơn màu trung tính, cỡ vừa, có thể kẹp nách khi bắt tay.
- Nam giới: clutch nam thường là ví cầm tay cỡ lớn bằng da, khoá kéo, có quai cổ tay; hợp đi tiệc, đi gặp gỡ, không thay được cặp tài liệu.
- Màu: một chiếc clutch kim loại nhạt (bạc, vàng sâm panh) hoặc nude, đen hợp với hầu hết trang phục dự tiệc; clutch màu nhấn hợp khi trang phục đã đơn sắc.
Nếu bạn chỉ đi tiệc vài lần mỗi năm, một chiếc clutch trung tính, kiểu dáng gọn thường đáng tiền hơn ba chiếc clutch theo mùa nằm im trong tủ.
Kiểm một chiếc clutch trước khi mua
Clutch nhỏ nên lỗi chế tác lộ rõ hơn túi lớn. Kiểm theo thứ tự:
- Đóng mở nắp hoặc khoá khoảng mười lần. Nam châm phải hút chắc, khoá bấm khung kim loại phải khít, không lệch hai bên. Khoá kéo phải chạy êm qua góc.
- Bỏ điện thoại và chìa khoá vào rồi đóng lại. Nhìn xem thân túi có phồng biến dạng không, nắp có bị đẩy hở không.
- Cầm thử bằng một tay khoảng một phút. Clutch quá dày hoặc trơn tuột khó kẹp chắc; clutch có bề mặt hơi nhám, có quai cổ tay hoặc khe luồn ngón tay dễ cầm hơn.
- Soi mép viền. Mép da phải được sơn cạnh hoặc gập mép gọn, không xơ; mép satin không được tưa chỉ.
- Kiểm đá đính, hạt cườm. Vuốt nhẹ bằng đầu ngón tay, xem có hạt lỏng không. Hạt dán keo rời ra là chuyện thường gặp sau vài lần dùng.
- Xem móc dây phụ. Móc nhỏ, lò xo yếu sẽ là điểm hỏng đầu tiên nếu bạn hay đeo dây.
Với clutch hộp cứng, thêm một bước: vuốt tay quanh cạnh và góc xem có chỗ sắc không. Cạnh sắc móc vào váy voan, ren là lỗi rất khó chịu khi đang ở tiệc.
Cầm clutch cả buổi tiệc mà không vướng
Kinh nghiệm của những người làm sự kiện là chia buổi tiệc thành những lúc cần hai tay: bắt tay, nhận ly, ăn tiệc đứng, chụp ảnh, ký sổ mừng, lì xì. Mỗi lúc như vậy, chiếc clutch phải có chỗ đi. Kẹp dưới cánh tay là cách phổ biến, nên clutch dẹt, có bề mặt không trơn dễ kẹp hơn clutch phồng, bóng.
Dây phụ tháo rời cứu nhiều buổi tiệc. Khi cần rảnh tay, móc dây vào và đeo chéo hoặc đeo vai; lúc chụp ảnh, tháo dây ra cầm cho gọn. Nếu clutch không có khoen để móc dây, một chiếc túi đeo vai nhỏ có thể thay thế hoàn toàn trong những buổi tiệc dài, đông người.
Cuối cùng, đừng đặt clutch lên ghế trống bên cạnh rồi đứng dậy đi lấy đồ ăn; đó là lúc túi nhỏ dễ thất lạc nhất. Nếu bàn tiệc không có chỗ an toàn, đặt clutch trên đùi hoặc giữ trong tay suốt buổi. Sau tiệc, lấy hết đồ ra, lau nhẹ bề mặt, cất clutch trong túi vải riêng để satin, nhung không bám bụi và đá đính không cọ vào túi khác.
Chất liệu clutch: đẹp trong ảnh khác bền trong tay
Satin và lụa. Mềm, bắt sáng đẹp dưới đèn tiệc, hợp đầm dạ hội. Nhược điểm là xơ sợi khi cọ với móng tay, nhẫn, chìa khoá, và gần như không chịu được vết nước, vết son. Satin hợp với người đi tiệc vài lần mỗi năm và cất giữ cẩn thận.
Nhung. Ấm, sang, hợp tiệc mùa lạnh và trang phục tối màu. Nhung bị ép lâu sẽ để lại vệt lông nằm rạp, bám bụi và lông thú. Cất nhung không chồng vật nặng lên trên.
Da trơn, da dập vân. Bền nhất trong các lựa chọn, dùng được cả tiệc lẫn đi làm, đi chơi. Da dập vân chống xước tốt hơn da trơn. Một chiếc clutch da màu trung tính là thứ được dùng nhiều năm nhất trong tủ của nhiều người.
Da bóng (patent). Bóng như gương, nổi bật dưới ánh đèn, lau sạch dễ. Nhưng da bóng có thể bị dính, ăn màu khi ép sát vào vật khác màu trong thời gian dài, nên cất riêng trong túi vải.
Đính hạt, đính đá, thêu. Rất có giá trị trang trí, nhưng mỗi hạt là một điểm có thể bung ra. Hạt được khâu bằng chỉ bền hơn hạt dán keo. Kiểm mặt trong xem các mũi khâu có được che bằng lớp lót không, vì mũi chỉ lộ ra dễ móc vào đồ bên trong.
Cói, mây, vải lanh. Hợp tiệc ban ngày, tiệc cưới ngoài trời, đi biển. Nhẹ, thoáng, giá thường dễ chịu hơn, nhưng dễ mốc nếu cất ẩm và dễ biến dạng khi bị đè.
Câu hỏi thường gặp
Clutch và ví dài khác nhau như thế nào?
Ví dài chủ yếu để đựng tiền, thẻ, có nhiều khe thẻ và thường nằm trong một túi khác. Clutch được thiết kế để cầm riêng như một chiếc túi, có lòng rộng cho điện thoại, son, chìa khoá và thường chú trọng hình thức hơn. Nhiều mẫu ví dài cỡ lớn có thể dùng như clutch trong tiệc nhẹ.
Đi đám cưới nên chọn clutch hay túi đeo vai nhỏ?
Nếu bạn sẽ ngồi bàn phần lớn thời gian và mang ít đồ, clutch gọn và hợp trang phục hơn. Nếu phải đi lại nhiều, bế con nhỏ, cầm quà, đi xe máy, túi đeo vai hoặc đeo chéo nhỏ tiện hơn nhiều. Clutch có dây phụ tháo rời là phương án ở giữa.
Clutch hộp cứng có đựng vừa điện thoại không?
Nhiều mẫu clutch hộp cứng chỉ đủ cho son, thẻ và ít tiền, không vừa điện thoại màn hình lớn. Trước khi mua, hỏi kích thước lòng trong và so với điện thoại của bạn kèm ốp, hoặc mang điện thoại tới thử trực tiếp.
Nam giới có nên dùng clutch?
Clutch nam, thường gọi là ví cầm tay cỡ lớn, phổ biến khi đi tiệc, đi gặp gỡ hoặc đi chơi gọn nhẹ. Nó hợp với người mang điện thoại, ví, chìa khoá và vài giấy tờ mỏng. Nếu phải mang laptop hay hồ sơ dày, cặp hoặc túi đeo chéo sẽ phù hợp hơn.
Clutch satin bị dính vết nước, vết son thì xử lý thế nào?
Thấm ngay bằng khăn giấy sạch, không chà mạnh vì satin dễ xơ và loang. Vết son, vết dầu trên satin rất khó tự xử lý triệt để; với clutch có giá trị, nên mang tới thợ vệ sinh túi, nói rõ loại vải và loại vết bẩn để họ thử ở chỗ khuất trước.
Có nên chọn clutch màu ánh kim cho nhiều dịp?
Clutch màu bạc, vàng sâm panh, đồng nhạt phối được với đa số trang phục dự tiệc, cả màu trơn lẫn hoạ tiết. Nên chọn ánh kim dịu, mờ hơn là quá bóng để dùng được cả tiệc ban ngày. Kiểm lớp phủ ánh kim ở các góc, vì đó là chỗ tróc màu sớm nhất.