Túi mùa lạnh nên có quai đeo vai đủ rộng để không trượt trên áo khoác dày, dây đeo chéo đủ dài để vòng qua nhiều lớp áo, và màu khác hẳn màu áo khoác để không bị chìm. Về chất liệu, đây là mùa của da lộn, nubuck, vải dạ, da trơn màu đậm, những thứ dễ hỏng trong mùa mưa nóng nhưng lại hợp cảm giác ấm của đồ len, đồ dạ.
Mùa lạnh thật sự ở Việt Nam chỉ có ở miền Bắc, vùng núi phía Bắc và một phần Tây Nguyên, kéo dài vài tháng và đan xen những đợt nồm ẩm. Chiếc túi mùa này vì thế phải vừa hợp áo khoác, vừa chịu được những ngày mưa phùn. Bài này đi từ chuyện kỹ thuật (quai, dây, cỡ túi) tới chuyện phối màu và chất liệu.
Áo khoác dày thay đổi cách túi nằm trên người
Vào mùa lạnh, thân người khi mặc đồ tăng thêm một lớp dày vài phân ở vai, ngực và hông. Hệ quả thứ nhất là quai túi đeo vai bằng da mảnh, vốn nằm yên trên áo sơ mi, bắt đầu trượt liên tục trên áo khoác dạ trơn hoặc áo phao nylon. Hệ quả thứ hai là dây đeo chéo vốn vừa vặn mùa hè trở nên chật, túi bị kéo lên cao sát nách. Hệ quả thứ ba là túi nhỏ trở nên nhỏ hơn nữa so với khối người đã "to" ra.
Vì vậy khi chọn túi cho mùa lạnh, ba thông số cần kiểm là độ rộng quai, độ dài dây đeo chéo có điều chỉnh được không, và tỉ lệ túi so với thân người khi đã mặc áo khoác. Quai rộng từ khoảng ba bốn phân trở lên, mặt trong quai bằng da lộn hoặc có độ nhám sẽ bám vai tốt hơn quai da bóng mảnh. Dây đeo chéo có lỗ chỉnh dài hoặc khoá trượt cho phép nới thêm vài phân khi mặc áo khoác.
Cách thử đơn giản nhất khi đi mua túi vào mùa đông: mặc đúng chiếc áo khoác bạn hay mặc nhất, đeo túi lên, đi lại vài bước, nhấc tay như đang dắt xe. Túi trượt khỏi vai hoặc dây cấn cổ là dấu hiệu không hợp, dù túi đẹp đến đâu khi đặt trên kệ.
Chất liệu túi hợp mùa lạnh
Một số chất liệu hợp hẳn mùa lạnh, một số dùng quanh năm nhưng cần chú ý riêng:
| Chất liệu | Vì sao hợp mùa lạnh | Điểm cần chú ý |
|---|---|---|
| Da lộn, nubuck | Bề mặt hút sáng, cảm giác ấm, cùng giọng với len và dạ | Sợ mưa phùn và nồm; cần xịt chống thấm, chải sau khi dùng |
| Vải dạ len, tweed | Cùng chất liệu với áo khoác, rất hợp đồ len | Hút ẩm, xù lông; cất kỹ qua mùa nồm |
| Da trơn màu đậm (nâu sô cô la, đỏ rượu, xanh rêu) | Màu sâu hợp tông mùa đông, chịu mưa tốt hơn da lộn | Da khô và nứt nếu để gần máy sưởi |
| Da bê còn lông in, nhung | Bề mặt mềm, ấm mắt, hợp tiệc cuối năm | Không để ướt; lông mòn ở góc |
| Da bóng, nylon | Dùng quanh năm, hợp áo phao và đồ thể thao mùa đông | Bề mặt bóng đặt cạnh len dạ có thể lệch giọng |
Miền Bắc mùa đông thường đi kèm những đợt mưa phùn và nồm ẩm cuối mùa. Túi da lộn và túi dạ đẹp nhất với đồ mùa lạnh nhưng cũng là hai chất liệu dễ hỏng nhất trong những ngày đó. Nếu chỉ có một chiếc túi cho cả mùa, da trơn màu đậm là lựa chọn bền và đúng mùa hơn.
Chọn màu túi sao cho không chìm vào áo khoác
Áo khoác mùa đông chiếm diện tích lớn nhất trong bộ đồ, có khi che gần hết phần còn lại. Màu túi vì thế cần được chọn theo màu áo khoác chứ không theo màu áo bên trong. Lỗi thường gặp nhất là túi và áo khoác cùng một màu, cùng một độ đậm: túi đen trên áo phao đen, túi nâu trên áo dạ nâu. Từ xa, túi biến mất, cả người trông như một khối liền.
Có ba cách xử lý. Cách thứ nhất là tương phản sáng tối: áo khoác tối (đen, navy, xám than) với túi sáng hơn (nâu cognac, be, đỏ rượu), áo khoác sáng (lạc đà, kem, xám nhạt) với túi đậm (nâu sô cô la, đen, xanh rêu sẫm). Cách thứ hai là cùng màu nhưng khác chất liệu: áo dạ đen với túi da bóng đen, bề mặt khác nhau đủ để túi hiện ra. Cách thứ ba là túi màu nhấn trên áo khoác trung tính: túi đỏ, xanh cobalt, vàng mù tạt trên áo khoác xám hoặc lạc đà là điểm sáng rất được việc giữa những ngày trời xám.
Màu mùa lạnh có xu hướng trầm và sâu hơn màu mùa hè: đỏ rượu thay đỏ tươi, xanh rêu thay xanh lá, nâu sô cô la thay nâu nhạt, vàng mù tạt thay vàng chanh. Một chiếc túi màu trầm có độ sâu thường hợp với tủ đồ mùa đông hơn túi màu pastel, dù không có quy định nào cấm túi pastel trong mùa lạnh.
Túi đeo bên ngoài hay bên trong áo khoác
Đeo chéo bên ngoài áo khoác. Thuận tiện lấy đồ, túi là một phần của bộ đồ nhìn thấy được. Dây đeo cắt ngang áo khoác nên chọn dây cùng màu túi hoặc màu tối; dây đeo bản rộng bằng vải hợp áo phao và áo khoác thể thao, dây da mảnh hợp áo dạ.
Đeo chéo bên trong áo khoác. Gọn và an toàn hơn khi đi đông người, nhưng túi phải mỏng và nhỏ để không làm phồng áo. Túi đeo chéo dẹt hoặc túi đeo hông nhỏ hợp cách đeo này hơn túi hộp.
Đeo vai bên ngoài áo khoác. Cần quai rộng, bám vai. Túi đeo vai quai mảnh trên áo khoác trơn sẽ trượt suốt ngày. Có thể đeo túi trên cẳng tay hoặc cầm tay để tránh trượt, nếu túi có quai cầm ngắn.
Đi xe máy mùa đông. Áo khoác dày, găng tay, áo mưa trùm ngoài khiến túi đeo chéo bên ngoài bị đè và ướt. Cách hợp lý là cất túi trong cốp hoặc đeo chéo bên trong áo khoác rồi mới mặc áo mưa. Túi đeo vai không hợp đi xe máy trong mùa này.
Phối túi với trang phục nhiều lớp
Trang phục nhiều lớp (áo thun, sơ mi, áo len, áo khoác, khăn) có nhiều màu và chất liệu chồng lên nhau. Cách để túi không làm bộ đồ thêm rối:
- Xác định lớp ngoài cùng (áo khoác) và lớp nhìn thấy ở cổ, cổ tay (thường là áo len hoặc sơ mi). Đây là hai lớp quyết định.
- Chọn túi tương phản với áo khoác về sáng tối hoặc chất liệu, như phần trên.
- Lặp lại màu túi ở một chi tiết nhỏ khác: khăn len, găng tay, giày, mũ len. Một chi tiết là đủ.
- Nếu đã có khăn hoạ tiết, giữ túi trơn; nếu túi có hoạ tiết hoặc màu nhấn, giữ khăn trơn.
- Kiểm tra độ dày tổng thể: khăn len to, áo khoác phao và túi to cùng lúc làm phần thân trên nặng. Một trong ba nên nhỏ lại.
Một chiếc khăn len quàng cổ cùng màu với túi là cách nối đơn giản và hiệu quả nhất trong mùa đông. Khăn nằm gần mặt, túi nằm ở hông, hai điểm cùng màu tạo một đường chạy dọc thân người, khiến bộ đồ nhiều lớp trông có trật tự.
Túi cho tiệc cuối năm, liên hoan và những ngày Tết
Cuối năm là mùa tiệc: liên hoan công ty, đám cưới mùa cưới, họp lớp, rồi Tết. Ở miền Bắc, những dịp này rơi đúng vào thời tiết lạnh, nên chiếc túi tiệc phải đi cùng áo khoác chứ không chỉ cùng chiếc đầm hay bộ vest bên trong. Khi đến nơi, bạn cởi áo khoác và chiếc túi lúc đó mới đứng cạnh trang phục thật; trên đường đi, nó đứng cạnh áo khoác. Một chiếc túi hợp cả hai là túi có màu nối được áo khoác với trang phục bên trong.
Ví dụ giả định: đầm nhung xanh rêu sẫm, áo khoác dạ màu lạc đà, túi mini da nâu sô cô la quai xích mảnh vàng. Nâu sô cô la nối được với cả lạc đà (cùng họ nâu) và xanh rêu (cùng nhóm màu ấm trầm). Khi cởi áo khoác, xích vàng lặp lại khuyên tai vàng. Túi nhung, túi da bê còn lông, túi da bóng màu đỏ rượu hay xanh đậm đều là chất liệu đúng không khí tiệc mùa đông.
Dịp Tết có thêm áo dài. Áo dài mùa lạnh thường được mặc với áo khoác dạ dáng dài hoặc khăn choàng. Túi hợp nhất là túi cầm tay nhỏ, clutch hoặc túi mini phom đứng quai ngắn; tránh túi đeo chéo dây dài cắt ngang tà áo. Màu túi lấy từ hoạ tiết áo dài hoặc dùng màu trung tính ấm như kem, nâu nhạt, vàng ánh kim mờ để không tranh với màu áo. Túi đan cườm, túi thêu tay cũng hợp không khí ngày Tết nếu áo dài trơn.
Giữ túi qua mùa lạnh và mùa nồm
Mùa đông miền Bắc khô vào giữa mùa nhưng chuyển sang nồm ẩm từ cuối tháng một, tháng hai, có năm kéo dài sang tháng ba. Túi da lộn, túi dạ dùng cả mùa đông vào lúc này dễ bị mốc nếu cất không kỹ. Sau mỗi lần dùng trong ngày mưa phùn, để túi khô tự nhiên ở nơi thoáng trước khi cất, không sấy bằng máy sấy tóc hay để sát máy sưởi.
Da trơn trong mùa hanh khô có thể khô, cứng và nứt nhẹ ở nếp gấp, nhất là túi để gần máy sưởi hoặc điều hoà nóng. Dưỡng da định kỳ bằng sản phẩm phù hợp loại da, thử ở chỗ khuất trước. Túi da lộn cần bàn chải chuyên dụng để chải bụi và dựng lại lông sau mỗi vài lần dùng.
Khi chuyển mùa, cất túi mùa lạnh trong túi vải thoáng khí, nhồi giấy giữ phom, kèm gói hút ẩm. Đây cũng là lúc lấy túi mùa hè ra kiểm tra. Cách xử lý chi tiết cho túi đã bị mốc, bị ố nước hay da nứt thuộc phần bảo quản và sửa túi.
Câu hỏi thường gặp
Túi da lộn có dùng được trong những ngày mưa phùn không?
Có thể nếu túi đã được xịt chống thấm và mưa chỉ lất phất. Khi bị ướt, thấm khô ngay bằng khăn sạch, không chà, để khô tự nhiên rồi chải lại lông bằng bàn chải da lộn. Những ngày mưa nặng hạt hoặc đi xe máy đường dài, nên chọn túi da trơn hoặc nylon.
Mặc áo phao thì nên đeo túi gì?
Áo phao có bề mặt nylon trơn, phồng, nên túi đeo vai dễ trượt và túi to làm phần thân trông cồng kềnh. Túi đeo chéo dây vải bản rộng, túi đeo hông hoặc balo nhỏ hợp nhất. Màu túi nên tương phản với màu áo phao; áo phao đen đi với túi nâu, đỏ rượu hoặc xám nhạt.
Có nên dùng túi vải dạ ở miền Nam không?
Miền Nam nóng quanh năm nên túi vải dạ ít có dịp dùng và dễ bị ẩm mốc trong mùa mưa. Nếu thích hoạ tiết kẻ ô hoặc cảm giác dạ, có thể dùng túi dạ cỡ nhỏ trong phòng máy lạnh, buổi tối mùa khô, hoặc khi đi du lịch vùng lạnh, rồi cất kỹ.
Túi mùa đông có cần to hơn túi mùa hè không?
Thường cần hơn một chút vì bạn mang thêm găng tay, khăn, mũ len khi vào nhà. Túi lớn hơn cũng cân đối hơn với thân người mặc áo khoác dày. Tuy nhiên đừng chọn túi quá to vì cộng với áo khoác dày, phần thân trên sẽ trông nặng; túi cỡ vừa có ngăn rộng là cân bằng nhất.
Áo khoác lông và túi lông in có đi cùng nhau được không?
Hai bề mặt lông cạnh nhau dễ làm bộ đồ quá dày và rối, nhất là khi một bên có hoạ tiết. Nếu áo khoác có lông ở cổ hoặc toàn bộ, chọn túi da trơn hoặc da bóng để tạo tương phản bề mặt. Nếu túi là điểm nhấn bằng lông in, giữ áo khoác bằng dạ trơn.
Đeo túi đeo chéo bên ngoài áo dạ có làm hỏng áo không?
Dây đeo cọ xát lâu ngày có thể làm áo dạ xù lông ở vai và hông, nhất là dây có mép thô hoặc phần cứng kim loại. Chọn dây đeo có mép được sơn cạnh mịn, đổi bên đeo thường xuyên, và chải áo dạ định kỳ để hạn chế xù lông.