Một chiếc cặp da hợp với bộ đồ công sở nam khi đúng ba thứ: cùng mức trang trọng với bộ đồ, cùng nhóm màu với giày và thắt lưng, và được cầm hoặc đeo đúng kiểu với áo đang mặc. Sai một trong ba, chiếc cặp dù đắt vẫn trông như mượn; đúng cả ba, một chiếc cặp phổ thông cũng làm cả bộ chỉn chu.
Bài này đi qua năm tình huống mặc thường gặp ở công sở Việt Nam, từ bộ vest đi gặp đối tác tới sơ mi quần kaki ngày thứ sáu, và chiếc cặp đi kèm mỗi tình huống. Chuyện chọn cặp theo nghề, theo đồ mang và theo phương tiện có bài riêng; ở đây là chuyện phối.
Thang trang trọng: cặp nào đứng ở bậc nào
Cặp và túi nam có thể xếp thành một thang từ trang trọng nhất tới thoải mái nhất. Bộ đồ cũng có thang tương tự. Nguyên tắc là cặp đứng cùng bậc hoặc lệch một bậc so với bộ đồ:
| Bậc | Kiểu cặp, túi | Đặc điểm nhận ra | Đi cùng bộ đồ |
|---|---|---|---|
| Rất trang trọng | Cặp hộp khung cứng, cặp da mỏng không túi ngoài | Da trơn mịn, phom đứng, phần cứng ít và nhỏ, màu đen hoặc nâu rất đậm | Vest tối màu, cà vạt, giày oxford |
| Trang trọng | Cặp da mềm có nắp hoặc khoá kéo đỉnh | Da mịn hoặc dập vân nhẹ, có quai cầm và dây đeo | Vest, áo blazer với quần âu |
| Công sở thường ngày | Túi laptop da, túi tài liệu dáng mềm, tote da nam | Có thể có túi ngoài, phần cứng to hơn, da nâu sáng được | Sơ mi quần âu, không vest |
| Smart casual | Túi đeo chéo da, balo da phom gọn, tote canvas viền da | Phối da với vải, màu đa dạng hơn | Sơ mi, polo, quần chino, áo len |
| Thoải mái | Balo vải, túi đeo chéo vải | Nylon, canvas, nhiều túi | Áo thun, jeans, đồ đi chơi |
Lệch một bậc là chấp nhận được, thậm chí là cách làm bộ đồ có cá tính: cặp da mềm đi cùng sơ mi quần chino làm bộ đồ nghiêm hơn một chút. Lệch hai bậc trở lên thì dễ thấy vênh, ví dụ balo vải thể thao đeo cùng bộ vest đi gặp đối tác.
Màu cặp với giày và thắt lưng
Ba món da trên người đàn ông đi làm là giày, thắt lưng và cặp. Ba món này không cần cùng một màu tuyệt đối, nhưng nên cùng một nhóm: cùng tông đen, hoặc cùng tông nâu, và nâu với nâu thì độ đậm nhạt không nên chênh quá xa. Giày nâu sẫm, thắt lưng nâu sẫm và cặp đen là tổ hợp vẫn ổn với vest xám; giày đen, thắt lưng đen, cặp nâu cognac sáng thì dễ bị nhìn như hai bộ đồ khác nhau ghép lại.
Với người chỉ định mua một chiếc cặp dùng nhiều năm, nâu đậm (nâu chocolate, nâu cà phê) là màu linh hoạt nhất: đi được với giày đen trong bộ vest tối, đi được với giày nâu trong bộ đồ thường ngày. Đen thuần hợp người làm môi trường rất trang trọng hoặc hay mặc vest đen, xám than. Nâu cognac và nâu bò sáng đẹp với vest xanh navy, quần kaki, áo len, nhưng đứng cạnh đồ đen có thể quá nổi.
Màu phần cứng cũng tính: khoá cặp màu bạc nên đi với khoá thắt lưng bạc và mặt đồng hồ thép; khoá vàng đồng thì hợp khoá thắt lưng đồng và đồng hồ dây da. Đây là chi tiết nhỏ nhưng nằm đúng vùng ngang hông, nơi mắt người đối diện hay lướt qua khi bạn đứng.
Năm tình huống mặc và chiếc cặp đi kèm
Vest tối màu đi gặp đối tác, ký hợp đồng. Cặp hộp hoặc cặp da mỏng, màu đen hoặc nâu rất đậm, không túi ngoài phồng. Cầm tay bằng quai, không đeo vai để khỏi làm nhăn vai áo vest. Bên trong chỉ để máy, hồ sơ và bút; đồ cá nhân lặt vặt chuyển sang túi áo trong hoặc để trên xe.
Sơ mi quần âu, không vest, làm văn phòng hằng ngày. Túi laptop da hoặc cặp mềm có dây đeo, màu nâu đậm hoặc đen. Có thể đeo vai khi đi bộ, cầm tay khi vào phòng họp. Nếu sơ mi trắng hoặc xanh nhạt, cặp nâu làm bộ đồ ấm hơn; cặp đen làm bộ đồ nghiêm hơn.
Blazer với quần chino, áo polo hoặc sơ mi không cà vạt. Đây là chỗ cặp nâu sáng, cặp da lộn, túi tài liệu dáng mềm tỏa sáng. Giày lười da lộn hoặc giày derby nâu nối màu với cặp. Tránh cặp hộp khung cứng màu đen vì quá nghiêm so với bộ đồ.
Áo len, áo khoác mùa lạnh miền Bắc. Áo khoác dày đã tạo nhiều khối, cặp nên gọn, dáng thấp. Dây đeo chéo dễ kéo lệch cổ áo khoác; cầm tay hoặc đeo vai ngoài áo khoác. Da dập vân và da lộn hợp chất liệu len dạ hơn da bóng.
Ngày thứ sáu thoải mái, áo thun cổ tròn hoặc polo với quần jeans tối. Balo da phom gọn hoặc túi đeo chéo da cỡ vừa. Cặp hộp cứng đi với áo thun thì quá vênh. Nếu vẫn phải mang hồ sơ, tote da nam đáy cứng là lựa chọn ở giữa.
Cầm, đeo vai hay đeo chéo: mỗi kiểu ảnh hưởng tới bộ đồ thế nào
Cầm tay bằng quai là kiểu trang trọng nhất và giữ dáng áo tốt nhất. Cặp nên được cầm ở tay không dùng để bắt tay, thường là tay trái, để khi gặp người khác không phải đổi tay lúng túng. Cầm cặp sát thân, cánh tay thả tự nhiên; đung đưa cặp theo bước chân trông thiếu chỉn chu và làm cặp va vào chân.
Đeo vai bằng dây dài tiện khi đi bộ xa hoặc phải mở cửa, cầm điện thoại. Nhược điểm là dây đè lên vai áo: với áo vest, dây đeo lâu làm phần đệm vai móp và vải bị bóng ở điểm tì. Nếu bắt buộc đeo vai khi mặc vest, nên đeo trên vai không đeo dây đồng hồ hoặc đổi vai sau mỗi đoạn đường, và chọn dây có tấm đệm rộng để chia lực.
Đeo chéo qua người giữ cặp chắc nhất khi đi xe buýt, đi bộ đông người, nhưng tạo một đường chéo cắt qua ngực. Với sơ mi và áo len, đường chéo ấy không sao; với vest, nó làm vạt áo bị kéo lệch và nhăn. Ở các buổi gặp quan trọng, nên tháo dây đeo cất vào trong cặp và chỉ dùng quai cầm.
Những lỗi phối cặp hay gặp
Cặp phồng căng vì nhồi đồ. Cặp da đẹp nhờ phom. Khi bị nhồi tới mức khoá kéo căng, mặt cặp gồ lên theo hình đồ bên trong, cả bộ đồ trông vội vàng. Bỏ bớt đồ, hoặc dùng túi đựng đồ phụ riêng để trên xe.
Cặp sờn góc, bong mép sơn đi cùng bộ vest mới. Mép sơn bong, góc cặp mòn trắng là chi tiết người đối diện nhận ra khi bạn đặt cặp lên bàn. Sơn lại mép, nhuộm lại góc là việc thợ đồ da làm được; trước buổi quan trọng nên xem lại.
Dùng cặp da với giày thể thao trắng trong bộ vest. Phối vest với giày thể thao là xu hướng có thật, nhưng khi đó cặp hộp cứng lại kéo bộ đồ về hướng ngược lại. Đi giày thể thao thì chọn cặp mềm, tote da hoặc balo da phom gọn để cả bộ cùng giọng thoải mái.
Thắt lưng, giày, cặp ba màu nâu khác nhau. Nâu đỏ, nâu vàng, nâu xám đứng cạnh nhau làm mắt so sánh và thấy lệch. Nếu không chắc, chọn hai trong ba món gần màu nhau, món thứ ba là đen hoặc màu trung tính khác hẳn.
Cặp bóng loáng trong môi trường làm việc thoải mái. Da bóng gương và phần cứng mạ sáng hợp sự kiện trang trọng. Ở văn phòng sáng tạo, xưởng thiết kế, công ty khởi nghiệp, nó có thể làm bạn trông xa cách. Da mờ, da dập vân, da lộn hợp môi trường đó hơn.
Bên trong cặp cũng là một phần của bộ đồ
Chiếc cặp được mở ra nhiều lần trước mặt người khác: lấy hồ sơ trong cuộc họp, rút máy khi trình bày, tìm danh thiếp lúc chào hỏi. Khoảnh khắc ấy người đối diện thấy bên trong cặp, và một ngăn cặp lộn xộn dây sạc, giấy gấp góc, vỏ kẹo làm mất đi phần chỉn chu mà bộ đồ vừa tạo ra. Phối cặp với bộ đồ vì thế gồm cả việc sắp xếp lòng cặp.
Nguyên tắc dễ theo: hồ sơ giấy nằm trong bìa kẹp hoặc túi hồ sơ cùng màu trầm, đặt ở ngăn sát lưng cặp; máy ở ngăn có đệm; sạc và dây cuộn gọn trong một túi vải nhỏ; danh thiếp, bút để ở ngăn nhỏ phía trước để lấy ra không cần lục. Mỗi tối thứ sáu dọn cặp một lần, bỏ giấy cũ, hoá đơn, bao bì.
Đồ nhỏ đi kèm cặp cũng nên cùng tinh thần với cặp: bìa da hoặc bìa vải đậm màu thay vì túi nhựa trong in hình quảng cáo, bút kim loại hoặc bút có thân tối màu, hộp danh thiếp mỏng. Không cần đắt tiền, chỉ cần đồng bộ và sạch. Ở nhiều cuộc gặp, cách một người mở cặp lấy tài liệu nói về sự chuẩn bị của họ nhiều hơn chính chiếc cặp.
Đọc môi trường làm việc trước khi chọn cách phối
Môi trường làm việc ở Việt Nam đa dạng: ngân hàng, văn phòng luật, cơ quan nhà nước có quy định trang phục khá chặt; công ty công nghệ, đại lý quảng cáo, cửa hàng thiết kế thoải mái hơn nhiều; kỹ sư công trường, nhân viên bán hàng lưu động lại cần đồ chịu được bụi, nắng. Chiếc cặp phải hợp môi trường trước, hợp bộ đồ sau.
Cách quan sát đơn giản là nhìn người làm cùng chỗ ở vị trí cao hơn bạn một hai bậc: họ mang gì, cầm hay đeo, màu gì. Không cần bắt chước, nhưng nếu toàn bộ quản lý đều mang cặp da mềm màu nâu thì một chiếc cặp hộp kim loại bóng sẽ nổi bật theo hướng không mong muốn. Ngược lại, ở chỗ mọi người đều đeo balo vải, một chiếc cặp da mềm vừa phải là điểm cộng nhẹ mà không gây khoảng cách.
Với người làm nhiều môi trường trong một ngày (sáng gặp khách ở văn phòng, chiều xuống xưởng), chiếc cặp đa năng nhất thường là cặp da mềm màu nâu đậm, có quai cầm và dây đeo tháo được, không phần cứng quá bóng. Nó lên được bậc trang trọng khi cầm tay với vest, xuống được bậc thường ngày khi đeo vai với sơ mi xắn tay.
Câu hỏi thường gặp
Cặp đen có đi được với giày nâu không?
Đi được nếu bộ đồ không quá trang trọng và màu nâu của giày đủ đậm. Cặp đen với giày nâu sẫm và thắt lưng nâu sẫm vẫn gọn trong bộ vest xám hoặc navy. Tổ hợp khó là cặp đen với giày nâu vàng sáng, vì hai món tương phản mạnh ở hai đầu bộ đồ.
Mặc áo vest có nên đeo cặp chéo người không?
Nên hạn chế. Dây đeo chéo kéo lệch vạt áo, làm nhăn ve áo và để lại vết bóng trên vải sau một thời gian. Khi đi đường xa có thể đeo chéo, nhưng trước khi vào chỗ gặp nên chuyển sang cầm tay. Chọn cặp có dây tháo rời để cất dây vào trong.
Có cần cặp và thắt lưng cùng loại da không?
Không cần cùng loại da, chỉ cần cùng nhóm màu và độ bóng gần nhau. Thắt lưng da trơn bóng nhẹ với cặp da dập vân vẫn ổn. Tránh đặt da bóng gương cạnh da lộn, vì hai bề mặt quá khác nhau làm mắt thấy lệch.
Cặp da lộn có dùng đi làm hằng ngày được không?
Được ở môi trường không quá trang trọng, với bộ đồ blazer, chino, áo len. Da lộn sợ mưa, sợ dầu mỡ và cần chải thường xuyên, nên không hợp người đi xe máy dưới mưa hằng ngày. Ở văn phòng ngân hàng hay luật, da mịn phù hợp hơn.
Đi làm bằng xe máy thì cầm cặp da thế nào cho khỏi hỏng phom?
Cặp có dây đeo thì đeo chéo khi chạy xe, cặp nằm phía trước bụng hoặc bên hông, tránh kẹp giữa hai chân vì cặp bị bẻ cong. Không treo cặp da ở móc xe vì cặp va vào đầu gối, chịu nắng và bị trầy. Tới nơi tháo dây và cầm tay.
Nên mang mấy chiếc cặp cho tủ đồ công sở?
Phần lớn người đi làm chỉ cần một chiếc cặp da mềm nâu đậm hoặc đen dùng hằng ngày, cộng một chiếc túi đeo chéo hoặc balo cho những ngày thoải mái. Chiếc thứ ba chỉ đáng mua khi công việc thật sự có những dịp rất trang trọng thường xuyên.