Một túi chở được cả máy ảnh lẫn laptop phải giải hai bài toán cùng lúc: thân máy và ống kính cần vách đệm chia ô để không va vào nhau, còn laptop cần một ngăn phẳng riêng nằm sát lưng hoặc sát vách sau, không bao giờ chung khoang với kim loại và kính. Túi đạt cả hai thường có ba dạng: túi đeo chéo nắp gập có hộp đệm bên trong, cặp xách cỡ lớn có khoang chia ô, và balo mở lưng hoặc mở hông. Chọn dạng nào tuỳ bạn phải rút máy ra nhanh tới đâu và mang theo bao nhiêu ký mỗi ngày.
Độc giả của bài là người đi làm có máy ảnh trong công việc: phóng viên, người làm truyền thông nội bộ, nhân viên chụp sản phẩm cho cửa hàng, người quay dựng video sự kiện, kiến trúc sư đi chụp công trình. Bài không bàn chọn máy hay ống kính nào; chỉ bàn chuyện chở chúng cùng chiếc laptop cho an toàn, gọn và đỡ mỏi vai.
Ba dạng túi chở cả máy ảnh và laptop
Mỗi dạng có một điểm mạnh riêng, và cũng có một chỗ yếu bạn phải chấp nhận. So nhanh như sau:
| Dạng túi | Rút máy ra | Chở được | Chỗ yếu |
|---|---|---|---|
| Túi đeo chéo nắp gập, hộp đệm bên trong | Nhanh nhất: xoay túi ra trước, lật nắp là thấy máy | Một thân máy, hai ống kính nhỏ, laptop 13–14 inch | Toàn bộ sức nặng dồn một vai; quá tải khi mang thêm đèn |
| Cặp xách cỡ lớn có khoang chia ô | Phải đặt cặp xuống, mở khoá kéo miệng | Một thân máy, hai ba ống kính, laptop tới 15–16 inch | Trông kín đáo nhưng cầm tay lâu mỏi; ít túi phụ |
| Balo mở lưng hoặc mở hông | Mở hông: vừa nhanh vừa không phải đặt xuống; mở lưng: phải tháo balo | Hai thân máy, nhiều ống kính, đèn, laptop lớn | Cồng kềnh khi vào phòng họp; mở hông chỉ lấy được một món |
| Túi thường cộng hộp lót chia ngăn rời | Tuỳ túi gốc, thường chậm hơn túi chuyên dụng | Theo cỡ hộp lót, thường một thân máy và một hai ống kính | Hộp lót có thể xê dịch trong túi; phải chọn hộp vừa khít lòng túi |
Hộp lót rời đáng chú ý với người đã có một chiếc cặp hoặc túi da ưng ý: mua một hộp đệm có vách dán vừa lòng túi, đặt vào là túi thường hoá túi máy ảnh, ngày không chụp thì rút ra. Điều kiện là lòng túi phải vuông vức, đáy phẳng, và sau khi đặt hộp vẫn còn một ngăn phẳng riêng cho laptop.
Người chụp sự kiện cả ngày, phải đổi ống kính liên tục, thường thấy balo mở hông hoặc túi đeo chéo là hai lựa chọn thực tế nhất. Người chụp vài tấm minh hoạ trong một ngày chủ yếu ngồi văn phòng hợp cặp chia ô hoặc túi thường có hộp lót, vì trông như một chiếc cặp công sở bình thường.
Vách đệm dán: xếp sao cho máy không va, lấy không vướng
Thân máy nằm giữa, ống kính gắn sẵn chúc xuống. Cách xếp phổ biến là để thân máy có gắn sẵn ống kính hay dùng nhất ở ô giữa, ống kính chúc xuống đáy, báng cầm hướng lên miệng túi. Thò tay vào là nắm được báng cầm, rút lên là chụp được ngay, không phải lắp ống kính giữa đường.
Ống kính rời dựng đứng, nắp sau ở dưới. Ống kính rời đặt đứng trong ô riêng, đầu có nắp sau quay xuống đáy, nắp trước quay lên. Khi lấy ra bạn cầm vào thân ống, mở nắp sau, gắn vào máy theo một động tác. Ống kính nằm ngang dễ lăn khi túi nghiêng và chiếm nhiều chỗ hơn.
Vách cao ngang miệng ô. Vách chia ô nên cao bằng hoặc hơn món đặt bên trong. Vách thấp để lộ phần đầu của hai món kề nhau, khi túi xóc chúng vẫn chạm nhau ở phần trên, nhất là vòng kim loại của ống kính và màn hình sau của thân máy.
Băng dán gai còn bám chắc. Vách đệm dán vào lòng túi bằng băng dính gai. Ở túi mới, kéo thử một vách: phải nghe tiếng xé rõ và cần lực mới tách ra. Băng dán đã xơ, kéo nhẹ là bung, thì sau vài tuần các vách sẽ đổ vào nhau. Túi cũ có thể nhờ thợ may thay băng dán mới, việc này không phức tạp.
Một ô trống dự phòng. Đừng lấp kín mọi ô. Một ô trống giúp bạn tháo ống kính ra cất trước khi gắn ống khác, thay vì phải cầm hai ống kính trên tay cùng lúc giữa đám đông, tình huống dễ rơi đồ nhất.
Ngăn laptop phải tách hẳn khỏi khoang máy ảnh
Chỗ dễ hỏng nhất khi chở chung là màn hình laptop. Một vòng ngàm ống kính bằng kim loại, một góc thân máy hay cái đế gắn chân máy ấn vào nắp laptop qua lớp vải mỏng là đủ để lại vết hằn trên màn hình sau vài tuần xóc nảy. Vì thế ngăn laptop phải là ngăn riêng có vách đệm ở cả hai mặt, không chỉ là một túi vải may vào vách sau của khoang máy ảnh.
Ở balo, ngăn laptop tốt nằm sát lưng, mở từ phía trên hoặc từ phía lưng, tách bạch với khoang máy ảnh ở phía trước. Ở túi đeo chéo và cặp, ngăn laptop nằm ở vách áp người, có khoá kéo riêng. Thử bằng cách ấn ngón tay từ khoang máy ảnh sang phía laptop: cảm thấy một lớp đệm dày chắc ở giữa là ổn; chỉ thấy một lớp vải là không đủ.
Trọng lượng cũng là lý do để tách. Ví dụ giả định một ngày chụp hội thảo: thân máy gắn ống kính zoom khoảng 1,3 kg, một ống kính rời 0,6 kg, đèn rời và pin 0,5 kg, laptop 14 inch với sạc 1,8 kg, túi rỗng có hộp đệm 1,2 kg. Cộng lại khoảng 5,4 kg. Nếu tất cả dồn vào một khoang không vách, phần nặng nhất sẽ đè lên phần mỏng nhất, chính là laptop.
Nhiều người chọn cách mang laptop trong một túi lót mỏng có đệm, rồi đặt túi lót vào ngăn phẳng của túi máy ảnh. Lợi ích là ngày nào không mang máy ảnh, bạn rút túi lót ra bỏ sang cặp thường, không phải chuyển đồ lại từ đầu.
Rút máy nhanh mà không mở toang cả túi
Túi máy ảnh khác túi laptop thường ở chỗ phải mở ra đóng vào hàng chục lần một buổi. Nắp gập của túi đeo chéo nên mở hướng về phía người đeo, để khi lật nắp, miệng túi quay vào bạn chứ không quay ra đám đông. Bên dưới nắp nên có thêm một khoá kéo miệng hoặc một tấm che; như vậy khi di chuyển đông người bạn kéo kín, khi đứng chụp thì chỉ cần lật nắp.
Khoá kéo hai đầu kéo trên khoang máy ảnh cho phép mở một góc nhỏ vừa đủ rút thân máy, không cần mở hết. Nắp cài nam châm hoặc khoá bấm nhanh tiện hơn khoá cài kim loại phải xỏ dây, nhưng nên kiểm độ chắc: lắc mạnh túi đã cài nắp, nắp không được bung.
Balo mở hông cho phép xoay balo về một bên, mở cửa hông lấy máy mà không phải tháo hai quai. Balo mở lưng thì phải tháo ra, nhưng đổi lại khoang máy ảnh áp vào lưng bạn, người đứng sau không mở trộm được. Người hay chụp ở nơi đông như hội chợ, lễ hội, bến xe thường ưa kiểu mở lưng vì lý do này.
Dây đeo của túi đeo chéo cần trượt được quanh người: khi chụp, bạn kéo túi từ sau hông ra trước bụng mà không phải tháo dây. Dây có đệm vai trượt được dọc dây, đệm có mặt dưới chống trơn, giúp túi không tuột khỏi vai khi bạn giơ máy lên.
Chống ẩm, mưa và mùa nồm cho cả máy lẫn laptop
Máy ảnh và ống kính sợ ẩm hơn laptop. Hơi ẩm đọng lâu trong ống kính tạo điều kiện cho nấm mốc mọc giữa các thấu kính, khi đã thấy vệt mờ thì thường phải mang tới thợ chuyên tháo lau, tốn kém và không phải lúc nào cũng sạch hết. Túi máy ảnh có đệm dày lại giữ ẩm rất lâu, vì mút xốp hút hơi nước rồi nhả dần.
Vì thế quy tắc thứ nhất là không để máy ảnh qua đêm trong túi kín, nhất là những ngày nồm ở miền Bắc hay mùa mưa ở miền Nam. Về tới nhà, rút máy và ống kính ra, cất vào hộp hoặc tủ chống ẩm, để túi mở miệng cho khô. Gói hút ẩm trong túi có ích khi di chuyển nhiều ngày, nhưng phải thay hoặc sấy lại định kỳ, gói đã no nước không còn tác dụng.
Với mưa, nhiều túi máy ảnh đi kèm một áo trùm chống nước cất trong ngăn đáy. Kiểm xem áo trùm có thật sự kèm theo và trùm vừa túi khi đã chất đầy hay không. Vải mặt ngoài tráng chống thấm và khoá kéo có nẹp che giúp chịu được mưa ngắn; mưa lớn trên đường xe máy dài thì vẫn nên trùm áo mưa cho túi, hoặc đặt máy trong túi khô cuộn miệng trước khi cho vào túi.
Khi vừa từ ngoài trời nóng ẩm bước vào phòng máy lạnh, hoặc ngược lại, đừng vội rút máy ra lắp ống kính. Để túi đóng thêm một lúc cho máy thích nghi dần, hơi nước sẽ không đọng lên thấu kính và cảm biến.
Trông như túi công sở, không giống túi máy ảnh
Nhiều người đi làm muốn chiếc túi trông giống một chiếc cặp hay túi đeo chéo bình thường, vì hai lý do. Thứ nhất là trang phục: một chiếc túi máy ảnh dáng thể thao, nhiều quai lủng lẳng không hợp áo sơ mi trong buổi gặp khách. Thứ hai là an toàn: túi máy ảnh lộ liễu báo cho kẻ gian biết bên trong có đồ giá trị.
Dấu hiệu khiến túi bị nhận ra là túi máy ảnh: dáng hộp vuông dày, nhiều đai và khoen bên ngoài, dây đeo bản to kiểu thể thao, màu xám đen pha các đường viền màu nổi. Ngược lại, túi vải tráng hoặc da màu tối, mặt phẳng, phần cứng ít và cùng màu thân túi trông giống túi đi làm thông thường.
Cặp chia ô và túi thường có hộp lót rời là hai cách kín đáo nhất. Nếu dùng balo, chọn balo dáng chữ nhật gọn, mặt trước không có lưới đựng chân máy lộ ra ngoài; chân máy nhỏ có thể gài vào hông hoặc mang trong túi riêng khi cần.
Dù kín đáo đến đâu, ở nơi đông người vẫn nên đeo túi phía trước hoặc áp người, không đặt túi máy ảnh xuống ghế bên cạnh khi ngồi quán. Một khoảnh khắc lơ là là đủ mất cả thiết bị lẫn dữ liệu trong thẻ nhớ.
Thử túi tại quầy với chính bộ đồ của bạn
Túi máy ảnh khó chọn qua ảnh, vì số ô và độ sâu mỗi ô quyết định tất cả. Mang theo bộ đồ thật và làm lần lượt:
- Mang thân máy gắn ống kính hay dùng nhất, ống kính rời, đèn hoặc micro rời nếu có, và chính chiếc laptop cùng sạc.
- Xếp đồ vào các ô, chỉnh vách đệm theo cỡ từng món. Món nào phải nghiêng mới vừa là ô quá nông hoặc quá hẹp.
- Đóng túi, đeo lên, đi lại vài phút. Nghe xem có tiếng lạch cạch của đồ va nhau không.
- Tập rút máy ra và cất vào năm lần liên tiếp, kể cả khi đứng không đặt túi xuống. Thấy vướng ngay ở cửa hàng thì ra hiện trường sẽ vướng gấp bội.
- Rút laptop ra trong khi khoang máy ảnh vẫn đầy, kiểm xem có phải dỡ đồ máy ảnh trước không.
- Ấn tay kiểm lớp đệm giữa khoang máy ảnh và ngăn laptop, kiểm băng dán gai và áo trùm mưa đi kèm.
Sau bước thử, cân nhắc thêm tổng trọng lượng khi đầy. Một chiếc túi vừa khít cho bộ đồ hôm nay nên còn chừa chỗ cho một ống kính nữa; nhưng túi quá rộng thì chính bạn sẽ có xu hướng nhét thêm, rồi vai trả giá.
Câu hỏi thường gặp
Có nên để máy ảnh chung với laptop trong balo thường không?
Chỉ nên khi máy ảnh nằm trong hộp lót có đệm hoặc túi bọc riêng, và laptop ở ngăn có đệm tách biệt. Bỏ máy trần vào balo thường, ống kính và góc máy sẽ va vào nhau và tì lên laptop mỗi lần đặt balo xuống, dễ trầy thấu kính và hằn màn hình.
Hộp lót chia ngăn rời có an toàn bằng túi máy ảnh chuyên dụng không?
Hộp lót tốt có đệm dày và vách dán chắc bảo vệ máy gần tương đương, miễn là nó vừa khít lòng túi và không xê dịch. Chỗ kém hơn thường là túi gốc không có đáy cứng và không có áo trùm mưa, nên khi dùng cặp da hay túi vải mềm cần chú ý đặt túi xuống nhẹ tay.
Túi máy ảnh đeo chéo có hại vai không?
Túi đeo chéo dồn toàn bộ sức nặng lên một vai. Với bộ đồ gọn dưới khoảng bốn ký thì đa số người chịu được nếu dây có đệm và thường xuyên đổi bên. Ngày mang nhiều ống kính, đèn và laptop lớn, balo chia đều hai vai sẽ đỡ mỏi hơn đáng kể.
Làm gì khi túi máy ảnh bị ướt mưa?
Về tới nơi, mở túi, rút hết máy, ống kính, laptop ra lau khô bên ngoài rồi để ở nơi thoáng hoặc trong tủ chống ẩm. Tháo các vách đệm ra phơi riêng, để túi mở miệng cho khô hẳn trước khi cất đồ trở lại. Không sấy máy bằng nhiệt nóng trực tiếp.
Bao lâu nên thay túi máy ảnh?
Không có mốc cố định. Nên thay hoặc sửa khi đệm xẹp không còn đàn hồi, băng dán gai không giữ được vách, khoá kéo hay đứt răng, hoặc đáy túi đã mỏng và thấm nước. Đệm và băng dán có thể nhờ thợ thay; vải mặt ngoài rách lớn thì thường thay túi mới hợp lý hơn.
Đi máy bay nên để máy ảnh trong hành lý ký gửi không?
Thường nên mang máy ảnh, ống kính và laptop theo hành lý xách tay để tránh va đập và thất lạc. Pin dự phòng và pin rời cũng thường bị yêu cầu mang theo người. Quy định cụ thể về cỡ hành lý và pin do hãng bay đặt ra, nên kiểm trước chuyến đi.