Túi tote là túi có thân hình chữ nhật hoặc hình thang, miệng rộng, hai quai song song đủ dài để cầm tay hoặc đeo trên vai, thường không có nắp và có khi không có khoá. Chữ tote trong tiếng Anh nghĩa là mang, xách. Túi tote là kiểu túi dễ dùng nhất: bỏ đồ vào nhanh, lấy ra nhanh, đựng được nhiều, từ đi chợ, đi học tới đi làm.
Ở Việt Nam, "túi tote" thường được hiểu là túi vải canvas in hình, nhưng tote thực ra là một dáng, có thể làm từ vải, da, giả da, cói. Một chiếc tote vải mỏng đi chợ và một chiếc tote da đáy cứng đi làm cùng dáng nhưng khác hẳn về cách chọn. Bài này đi qua những khác biệt đó, cùng các chi tiết nhỏ quyết định chiếc tote dùng sướng hay dùng khổ: quai, đáy, miệng và lớp lót.
Tote đến từ đâu và vì sao nó phổ biến
Túi tote bắt nguồn từ những túi vải bố dày dùng để chở đồ nặng, như đá lạnh, dụng cụ, củi, ở Mỹ vào giữa thế kỷ 20. Dáng túi đơn giản, hai quai chắc, đáy rộng, không trang trí. Từ những thập niên sau, tote dần đi vào đời sống thành thị như túi đi chợ, túi đựng sách, rồi thành túi quà tặng của hiệu sách, bảo tàng, sự kiện, vì mặt túi phẳng rất hợp để in hình.
Làn sóng giảm túi nilon khiến tote vải càng phổ biến hơn. Tuy nhiên, cần nói đúng: túi vải không tự động "xanh" hơn túi nilon. Các nghiên cứu đánh giá vòng đời sản phẩm, trong đó có một nghiên cứu của cơ quan môi trường Đan Mạch công bố năm 2018, cho thấy túi cotton phải được dùng lại rất nhiều lần mới bù được tác động môi trường khi sản xuất. Ý nghĩa thực tế là: một chiếc tote tốt dùng nhiều năm thì có ý nghĩa, còn tích hàng chục chiếc tote quà tặng không dùng thì ngược lại.
Về phía thời trang, tote da là bản "nâng cấp" phục vụ dân văn phòng: vẫn dáng mở, dễ lấy đồ, nhưng chất liệu và phần cứng chỉn chu hơn, đáy cứng để đặt xuống sàn hay mặt bàn họp. Từ đây, tote chia thành hai thế giới khá khác nhau mà người mua cần tách bạch.
Tote vải và tote da: so sánh khi dùng hằng ngày
Bảng dưới so sánh hai nhóm tote phổ biến nhất, theo những gì bạn gặp trong một ngày bình thường:
| Tiêu chí | Tote vải (canvas, vải bố, vải dù) | Tote da và giả da |
|---|---|---|
| Trọng lượng khi rỗng | Rất nhẹ, gập gọn được | Nặng hơn, nhất là da dày đáy cứng |
| Giữ dáng | Mềm, xẹp khi rỗng; canvas dày đứng hơn | Đứng dáng tốt, nhất là khi có đáy cứng |
| Chịu mưa, bẩn | Vải dù chịu mưa tốt; canvas thấm nước nhưng giặt được | Da trơn sợ mưa lâu, da dập vân đỡ hơn; lau được, không giặt |
| Hợp với | Đi chợ, đi học, đi biển, túi phụ | Đi làm, gặp khách, đi công tác ngắn |
| Hỏng trước ở đâu | Chân quai sờn, đáy thủng góc, hình in nứt | Mép quai mòn, góc đáy trầy, lót rách |
| Bảo quản | Giặt tay, phơi bóng râm | Lau, dưỡng, nhồi giữ dáng khi cất |
Nhiều người có cả hai: một tote vải gập gọn để trong cốp xe máy cho những lúc đi chợ, mua thêm đồ; một tote da cho ngày đi làm. Đây là cách dùng tote hợp lý nhất, vì mỗi loại làm tốt một việc.
Với tote vải, độ dày vải quan trọng hơn hình in. Vải canvas mỏng như vải áo sẽ nhanh xệ, quai cứa vào vai khi đựng nặng. Cầm thử, vò nhẹ: vải dày, dệt chặt, có độ cứng nhất định là vải bền.
Quai túi tote: chiều dài, bản quai và chân quai
Quai đủ dài để đeo vai cả khi mặc áo khoác. Tote có hai loại quai: quai ngắn chỉ cầm tay, và quai dài đeo được trên vai. Quai dài là kiểu tiện hơn cho đa số người. Khi thử, đeo lên vai xem có kẹp nách không, tưởng tượng thêm độ dày áo khoác mùa lạnh.
Bản quai rộng đỡ đau vai. Tote hay bị nhồi nặng vì miệng rộng, dễ bỏ đồ. Quai bản hẹp sẽ cứa vào vai. Với tote đi làm, chọn quai bản rộng hoặc quai da gập đôi có độ dày vừa phải.
Chân quai là chỗ hỏng đầu tiên. Ở tote vải, chân quai thường được may hình chữ nhật có đường chéo chữ X để phân tán lực; thiếu đường chéo này, quai dễ toạc khi đựng nặng. Ở tote da, chân quai nên có đinh tán hoặc miếng da đệm, đường may nhiều vòng.
Hai quai phải bằng nhau. Đặt túi lên bàn, kéo hai quai lên cùng lúc: nếu một quai dài hơn, túi sẽ nghiêng khi đeo và miệng túi há ra một bên. Đây là lỗi may phổ biến ở tote giá thấp.
Đáy cứng, đáy mềm, miệng mở hay có khoá: chọn theo việc
Ngoài chất liệu, ba chi tiết dưới đây khiến hai chiếc tote nhìn giống nhau lại dùng khác hẳn nhau:
- Đáy cứng có chân đế: túi đứng thẳng khi đặt xuống sàn, hồ sơ không cong, đồ không đổ. Hợp tote đi làm. Nhược điểm là nặng hơn và không gập được.
- Đáy mềm hoặc đáy có tấm lót rời: nhẹ, gập gọn, dễ giặt (rút tấm lót ra). Hợp tote vải, tote đi chợ.
- Đáy có độ sâu (gusset): tote phẳng như phong bì chỉ hợp đựng sách, hồ sơ mỏng; tote có đáy rộng mới đựng được hộp cơm, chai nước, áo khoác. Đọc thông số độ sâu đáy khi mua online.
- Miệng mở hoàn toàn: lấy đồ nhanh nhất, nhưng kém an toàn ở chỗ đông người, trên xe buýt và dễ rơi đồ khi túi đổ.
- Miệng có nút nam châm hoặc khuy: khép hờ, đỡ lộ đồ, vẫn lấy đồ nhanh.
- Miệng có khoá kéo: kín nhất, hợp đi đường, đi xe máy, đi du lịch. Kiểm khoá chạy trơn khi túi đầy.
Nếu bạn đã có một chiếc tote miệng mở yêu thích, một túi lót có khoá kéo đặt vừa trong lòng tote sẽ giải quyết chuyện an toàn mà không phải mua túi mới.
Kiểm túi tote trước khi mua
Tote đơn giản nên chất lượng lộ ra ở vài chỗ nhất định. Kiểm theo thứ tự:
- Lật túi vào trong. Xem đường may đáy và hai bên: mép vải có được viền hoặc vắt sổ không, có chỉ thừa, đường may đứt quãng không.
- Xem chân quai. Tote vải cần đường may chữ nhật kèm đường chéo; tote da cần đinh tán hoặc đệm da.
- Đo độ sâu đáy. Đặt túi xuống, mở miệng, xem đáy có đủ rộng cho hộp cơm hoặc chai nước nằm đứng không.
- Bỏ đồ nặng vào và đeo. Mang một chai nước và vài quyển sổ, đeo lên vai. Quai không cứa, túi không nghiêng.
- Kiểm hình in trên tote vải. Hình in dày, cứng như một lớp nhựa dán lên dễ nứt sau vài lần giặt; hình in thấm vào sợi vải bền hơn. Ngửi thử: mùi mực in quá nồng không phải dấu hiệu tốt.
- Xem ngăn trong. Tote một ngăn trống trơn khó tìm đồ. Ít nhất một túi nhỏ áp thành để điện thoại, chìa khoá giúp dùng dễ hơn nhiều.
Với tote da, thêm bước soi mép quai: mép da được sơn cạnh đều, mịn hay gập mép gọn. Mép quai là chỗ tay cầm, cọ xát nhiều nhất, sơn cạnh kém sẽ bong sau vài tháng.
Dùng và giữ tote bền lâu
Giặt tote vải đúng cách. Giặt tay bằng nước mát và xà phòng dịu, lộn mặt trong ra ngoài để bảo vệ hình in, không vắt xoắn mạnh. Phơi trong bóng râm, căng thẳng thân túi để không nhăn. Canvas cotton có thể co nhẹ sau lần giặt đầu, đó là bình thường.
Đừng để tote vải ẩm trong cốp xe. Tote vải gập trong cốp xe máy rất tiện, nhưng nếu bị ướt mưa rồi để nguyên trong cốp nóng ẩm, vải sẽ lên mốc và có mùi chỉ sau vài ngày. Lấy ra phơi khô ngay khi về nhà.
Tote da không treo khi đầy. Treo tote da đầy đồ lên móc làm quai giãn, chân quai bị kéo. Đặt túi đứng trên sàn hoặc kệ, lấy bớt đồ nặng ra khi về nhà.
Giữ góc đáy. Góc đáy tote cọ vào sàn, yên xe, mặt bàn hằng ngày. Túi có chân đế giúp đỡ phần nào; với tote đáy mềm, tránh kéo lê túi trên sàn và đặt túi lên ghế hoặc đùi khi có thể.
Không bỏ đồ sắc nhọn trực tiếp. Chìa khoá, kéo, bút không nắp bỏ thẳng vào tote dễ làm thủng lót, rách đáy vải. Dùng túi nhỏ hoặc móc chìa khoá vào khoen.
Những hiểu lầm hay gặp khi mua túi tote
"Tote nào cũng giống nhau, chỉ khác hình in." Hai chiếc tote vải cùng kích thước có thể khác nhau rất xa về độ dày vải, kiểu dệt, đường may chân quai và độ sâu đáy. Chiếc mỏng dùng một mùa đã xệ quai, chiếc dày dùng vài năm vẫn đứng dáng. Cầm, vò, lật mặt trong là cách duy nhất để biết.
"Tote da càng dày càng tốt." Da quá dày làm tote nặng ngay cả khi rỗng, quai cứng cấn vai, góc túi khó gập gọn khi may nên đường may ở góc dễ hở. Tote đi làm cần độ dày vừa phải ở thân và chỗ gia cố ở đáy, chân quai, không cần cả túi dày như yên ngựa.
"Túi càng to càng tiện." Tote quá rộng khiến đồ trôi nghiêng mỗi khi đặt túi xuống, dễ bị nhồi quá sức và nặng vai. Kích thước hợp lý là vừa đồ bạn mang hằng ngày cộng một khoảng trống nhỏ, như vậy túi đứng dáng và đồ không đổ.
"Tote vải thì không cần chăm." Tote vải cần giặt định kỳ, phơi khô kỹ, cất nơi thoáng. Bỏ quên một chiếc tote ẩm trong cốp xe hay trong góc tủ mùa nồm là đủ để nó lên mốc, có mùi và loang màu.
"Tote quà tặng là đủ dùng." Nhiều tote quà tặng sự kiện được làm từ vải mỏng, đường may đơn giản, phù hợp đựng tài liệu nhẹ. Dùng chúng đi chợ đựng đồ nặng hằng ngày thường làm toạc chân quai nhanh. Nếu cần một tote dùng lâu, hãy chọn chiếc được làm cho việc đó.
Câu hỏi thường gặp
Túi tote có đựng được laptop không?
Nhiều tote đủ rộng cho laptop mười ba đến mười lăm inch, nhưng phần lớn không có ngăn đệm. Nếu mang máy thường xuyên, nên dùng túi chống sốc riêng đặt trong tote, chọn tote đáy cứng và quai chắc, hoặc chọn loại tote công sở có ngăn laptop riêng.
Túi tote vải canvas có giặt máy được không?
Một số tote canvas chịu được giặt máy ở chế độ nhẹ, nước mát, nhưng giặt tay vẫn an toàn hơn cho hình in và đường may. Nên lộn mặt trong ra, không dùng chất tẩy, không sấy nóng vì vải cotton có thể co và hình in nứt.
Tote da và túi big size một quai khác nhau thế nào?
Tote có hai quai song song, miệng rộng, thân thường hình chữ nhật, cầm tay hoặc đeo vai đều được. Túi big size một quai chỉ có một quai đeo vai, dáng có thể đa dạng hơn. Tote dễ lấy đồ hơn, còn túi một quai thường ôm người hơn khi đeo.
Có nên mua tote không có khoá kéo?
Tote miệng mở lấy đồ rất nhanh, hợp đi chợ, đi biển, đi trong khuôn viên. Đi đường đông, đi xe buýt, đi xe máy thì nên chọn tote có khoá kéo hoặc nam châm, hoặc dùng túi lót có khoá kéo đặt bên trong để giữ ví, điện thoại.
Tote vải bị mốc phải làm sao?
Phơi khô ngoài nắng nhẹ, chải bỏ lớp mốc bên ngoài ở chỗ thoáng, rồi giặt tay bằng xà phòng dịu. Vết mốc lâu ngày có thể để lại đốm màu khó mất. Với tote in hình hoặc vải màu, không dùng chất tẩy mạnh vì dễ loang màu và hỏng hình in.
Tote có hợp với nam giới không?
Có. Tote vải canvas màu trầm, tote da thô dáng vuông là lựa chọn quen thuộc của nam giới khi đi làm môi trường thoải mái, đi học, đi cà phê làm việc. Chọn quai đủ dài để đeo vai, đáy có độ sâu và có ngăn khoá kéo bên trong.