Túi nắp gập (flap bag) là túi có một miếng da hoặc vải phủ xuống che miệng túi, đóng bằng khoá xoay, khoá bấm, nam châm hoặc khoá cài. Túi nắp đôi (double flap) có thêm một nắp phụ bên trong, nằm dưới nắp ngoài, tạo hai lớp che chắn. Đây là một trong những dáng túi phổ biến nhất, từ túi đeo vai công sở, túi đeo chéo nhỏ tới túi dự tiệc.
Nắp gập được ưa chuộng vì nhìn gọn, kín đáo, không lộ đồ bên trong, và tạo một mặt phẳng lớn ở phía trước để thể hiện chất liệu, đường chần hay phần cứng. Nhưng chính chiếc nắp cũng là bộ phận chịu mài mòn nhiều nhất: bị gập mở hàng chục lần mỗi ngày, mép nắp cọ vào quần áo, khoá kim loại va chạm liên tục. Hiểu cấu tạo nắp giúp bạn chọn được chiếc túi dùng lâu.
Cấu tạo của nắp túi
Một chiếc nắp tốt thường gồm ba lớp: lớp da mặt ngoài, một lớp lót gia cố ở giữa giúp nắp phẳng và không cong vênh, và lớp da hoặc vải lót mặt trong. Mép nắp được gập mép hoặc sơn cạnh. Nắp chỉ có một lớp da mỏng sẽ cong lên sau một thời gian, nhất là trong khí hậu nóng ẩm, và mép nắp dễ quăn.
Điểm then chốt là đường gập, nơi nắp nối với thân túi phía sau. Đây là chỗ gập mở nhiều nhất. Túi làm kỹ thường giảm độ dày da ở đường gập (thợ gọi là lạng mỏng) để nắp gập mềm, không tạo nếp gãy, đồng thời may gia cố ở hai đầu. Túi làm ẩu thì đường gập cứng, sau vài tháng xuất hiện vết nứt chạy ngang, đặc biệt với giả da.
Với túi nắp đôi, nắp trong thường nhỏ hơn, phủ trực tiếp lên miệng túi chính, đóng bằng nam châm hoặc nút bấm. Nắp ngoài phủ lên trên và đóng bằng khoá chính. Hai lớp nắp làm túi kín hơn, đồ bên trong khó bị móc trộm, nhưng cũng làm túi dày hơn, nặng hơn và mở lâu hơn một nhịp. Nhiều túi nắp đôi còn có ngăn phẳng giữa hai nắp để đựng thẻ, giấy mỏng.
Các kiểu khoá trên túi nắp gập
Kiểu khoá quyết định tốc độ mở, độ kín và tuổi thọ của nắp. Bảng dưới so sánh các kiểu thường gặp:
| Kiểu khoá | Cách hoạt động | Ưu điểm | Điểm cần kiểm |
|---|---|---|---|
| Khoá xoay (twist lock, turn lock) | Xoay một chốt kim loại để giữ nắp | Chắc, khó tự bung, có tính trang trí | Chốt xoay phải dứt khoát, không lỏng; khoen trên nắp không cong |
| Nam châm giấu trong da | Hai viên nam châm hút nhau qua lớp da | Mở nhanh, không lộ kim loại, êm | Lực hút đủ mạnh; nam châm không làm lồi da |
| Nút bấm kim loại | Hai nửa nút bấm khớp vào nhau | Rẻ, chắc khi mới | Lỏng dần theo thời gian, mặt da quanh nút dễ rách |
| Khoá cài, khoá thắt lưng | Dây da luồn qua khoá cài | Cổ điển, kín | Mở chậm; thường kèm nam châm giấu để mở nhanh |
| Khoá móc (clasp) dạng chữ | Mảnh kim loại trên nắp móc vào khoen | Dễ thao tác một tay | Mảnh móc dễ cong nếu kim loại mềm |
Nếu bạn hay mở túi nhiều lần trong ngày để lấy điện thoại, khoá nam châm hoặc khoá móc dễ chịu hơn khoá xoay và khoá cài. Nếu bạn ưu tiên an toàn ở chỗ đông người, khoá xoay hoặc túi nắp đôi kín hơn.
Với nam châm, có một lưu ý: tránh để thẻ từ kiểu cũ, thẻ vào cửa khách sạn dạng dải từ sát vị trí nam châm, vì chúng có thể bị khử từ. Thẻ chip ngân hàng hiện nay ít bị ảnh hưởng hơn.
Nắp đơn hay nắp đôi: chọn theo cách bạn dùng
Nắp đơn: nhanh, nhẹ. Một lần mở là thấy toàn bộ lòng túi. Túi mỏng hơn, nhẹ hơn, hợp với túi đeo chéo nhỏ dùng hằng ngày và người hay lấy đồ.
Nắp đôi: kín, có tổ chức. Nắp trong tạo thêm lớp che, ngăn giữa hai nắp đựng thẻ, giấy. Hợp với người hay đi chỗ đông, muốn đồ bên trong có trật tự. Đổi lại túi nặng hơn và mất thêm một thao tác mỗi lần lấy đồ.
Túi nắp đôi và đồ dày. Vì có hai nắp, lòng túi nắp đôi thường hẹp hơn túi nắp đơn cùng kích thước ngoài. Nếu mang điện thoại lớn, ví dày, nên thử thực tế, vì nắp trong đôi khi không đóng được khi túi đầy.
Thói quen của chính bạn là thước đo. Thử nhớ lại một ngày bình thường: bạn mở túi bao nhiêu lần, thường để lấy gì. Nếu điện thoại được lấy ra liên tục, có thể chọn túi nắp đơn có thêm ngăn ngoài phía sau cho điện thoại, để không phải mở nắp mỗi lần. Nếu bạn chủ yếu mở túi vài lần trong ngày, sự kín đáo của nắp đôi đáng giá hơn một nhịp thao tác.
Nắp dài hay nắp ngắn. Nắp phủ gần hết mặt trước nhìn gọn và kín, nhưng phải nhấc lên cao mỗi lần mở. Nắp ngắn chỉ phủ phần trên mở nhanh hơn, nhưng mặt trước túi lộ ra nhiều, đôi khi có thêm ngăn ngoài.
Đường chần, chất liệu và phần cứng trên túi nắp gập
Túi nắp gập hay đi kèm đường chần (quilting), tức may xuyên qua da và một lớp mút mỏng thành các ô hình thoi hoặc ô vuông. Đường chần làm mặt túi phồng nhẹ, mềm tay và che được vết xước nhỏ. Kiểm đường chần bằng cách nhìn xem các ô có đều nhau không, đường chỉ có thẳng không, ô ở nắp có khớp với ô ở thân khi đóng không. Ô lệch giữa nắp và thân là dấu hiệu cắt da thiếu cẩn thận. Mẫu túi nắp gập chần bông nổi tiếng nhất thế giới có câu chuyện riêng thuộc về các mẫu túi kinh điển; ở đây chỉ bàn dáng túi nói chung.
Về chất liệu, nắp gập đẹp với da bò dập vân hạt vì chịu xước tốt ở mép nắp, và với da cừu vì mềm, phồng đẹp khi chần, nhưng da cừu nhanh trầy ở góc. Giả da cũng làm nắp gập khá phổ biến; điểm yếu luôn là đường gập phía sau.
Phần cứng như khoá, khoen, dây xích đều tập trung ở mặt trước túi nắp gập, nên chất lượng mạ rất dễ thấy. Lớp mạ tốt đều màu, không bọt, không có vết ố. Khoá xoay nên xoay nhẹ mà dứt khoát, có tiếng "tách" rõ. Nhìn mặt sau của khoá trên nắp: tấm kim loại giữ khoá phải được bắt vít hoặc tán chắc, không chỉ dán.
Kiểm nắp túi trước khi mua
Hầu hết vấn đề của túi nắp gập lộ ra ở nắp. Dành vài phút kiểm theo các bước:
- Mở đóng nắp khoảng mười lần. Nắp phải rơi xuống đúng chỗ, khoá khớp ngay, không phải chỉnh. Nắp lệch sang một bên là lỗi cắt hoặc may.
- Nhìn nắp từ cạnh bên khi đóng. Nắp phải phẳng, ôm sát thân túi, không vểnh mép.
- Sờ đường gập phía sau. Đường gập mềm, không có nếp gãy sắc; với giả da, kiểm có vết rạn trắng không.
- Bỏ đồ vào đến mức bình thường, rồi đóng nắp. Nắp vẫn phải đóng được thoải mái, khoá không bị kéo căng.
- Kiểm nam châm hoặc khoá bấm. Lực hút đủ để túi không tự mở khi lắc nhẹ; với túi nắp đôi, kiểm cả nắp trong.
- Soi mép nắp. Sơn cạnh đều, không lem, không bong; mép gập gọn, không hở keo.
Nếu mua túi nắp gập đã qua sử dụng, nhìn kỹ góc nắp và đường gập trước tiên. Hai chỗ đó cho biết túi đã được dùng nhiều đến đâu và còn bền bao lâu.
Hợp ai và dịp nào
Túi nắp gập là một trong những dáng linh hoạt nhất, nhưng từng cỡ hợp với hoàn cảnh khác nhau:
- Nắp gập nhỏ đeo chéo: đi chơi, đi chợ, du lịch thành phố; nắp úp vào người khi đeo giúp kín đáo.
- Nắp gập cỡ vừa, đeo vai: đi làm văn phòng, gặp đối tác, đi ăn tối; da trơn hoặc dập vân màu trung tính là dễ dùng nhất.
- Nắp gập dự tiệc: da bóng, satin, có dây xích mảnh; hợp tiệc tối, đám cưới.
- Nắp đôi: người hay đi chỗ đông, đi công tác, muốn chia đồ rõ ràng.
- Nam giới: túi đeo chéo nắp gập kiểu đưa thư bằng canvas hoặc da thô là dáng quen thuộc; khoá cài hoặc nam châm giấu.
Nếu bạn chỉ chọn một chiếc túi dùng được từ văn phòng đến tiệc tối, một chiếc túi nắp gập cỡ vừa, màu trung tính, có dây đeo chỉnh được độ dài để đeo vai hoặc đeo chéo, là lựa chọn an toàn.
Dùng túi nắp gập hằng ngày cho bền
Mở nắp bằng cả bàn tay, không kéo một góc. Thói quen nhấc nắp bằng một góc làm lệch nắp, kéo giãn đường gập ở một bên và làm khoá mòn không đều. Nhấc nắp ở giữa, gần vị trí khoá, giúp lực phân bố đều.
Không nhét đồ quá miệng túi. Khi đồ cao hơn miệng túi, nắp phải đè lên và bị căng. Lâu ngày, nắp không còn phủ phẳng, khoá phải ấn mạnh mới đóng được. Đồ cao như chai nước nên đặt nằm hoặc chuyển sang túi khác.
Cất túi với nắp đóng và nhồi nhẹ. Nắp để mở hoặc gập ngược khi cất lâu sẽ đọng nếp sai chỗ. Nhồi giấy không in vào lòng túi cho thân túi đứng dáng, đóng nắp lại, rồi cho vào túi vải thoáng.
Lau mép nắp sau ngày mưa, ngày nóng. Mép nắp hay cọ vào quần áo, tay áo và thấm mồ hôi. Lau bằng khăn mềm hơi ẩm, để khô tự nhiên. Mép sơn cạnh bị ẩm lâu ngày dễ bong, mép giả da dễ nứt.
Để ý dây xích luồn qua nắp. Một số túi nắp gập có dây xích luồn qua khoen sát nắp; khi đeo, dây cọ vào mép nắp. Thỉnh thoảng kiểm chỗ này xem có vết mòn, vết xước sâu không để xử lý sớm.
Câu hỏi thường gặp
Túi nắp đôi có tốt hơn túi nắp đơn không?
Không hẳn tốt hơn mà khác mục đích. Nắp đôi kín hơn, chia đồ rõ hơn, nhưng nặng hơn và mở chậm hơn. Nắp đơn nhẹ, nhanh, lòng túi rộng hơn ở cùng kích thước ngoài. Chọn theo việc bạn hay mở túi nhiều hay ưu tiên an toàn.
Nắp túi bị cong vểnh có sửa được không?
Nắp cong nhẹ đôi khi phẳng lại khi nhồi giữ dáng và đặt vật nặng vừa phải lên trên trong vài ngày, với điều kiện không ép mạnh. Nắp cong do thiếu lớp gia cố hoặc da co ngót vì ẩm, nắng thì thợ có thể thay lót gia cố; nên hỏi thợ sửa túi để được đánh giá cụ thể.
Khoá nam châm có làm hỏng thẻ ngân hàng không?
Thẻ chip ngân hàng hiện nay ít bị ảnh hưởng bởi nam châm túi xách. Thẻ dùng dải từ, như một số thẻ phòng khách sạn, vé xe kiểu cũ, có thể bị khử từ khi để sát nam châm lâu. Nên để các thẻ này ở ngăn xa vị trí khoá nam châm.
Đường gập phía sau nắp túi giả da bị nứt phải làm sao?
Vết nứt ở đường gập giả da thường lan dần vì lớp PU đã lão hoá. Có thể dán vá hoặc sơn phủ tạm, nhưng khó bền. Nếu túi có giá trị tình cảm, thợ có thể thay miếng da mới cho phần nắp hoặc đường gập; với túi giả da rẻ, chi phí sửa đôi khi không đáng.
Túi nắp gập chần bông có khó giữ không?
Không khó nhưng cần cất đúng: nhồi nhẹ để ô chần không bị ép bẹp, không chồng túi khác lên trên, tránh để nắp bị gập ngược. Da cừu chần bông dễ trầy góc hơn da bò dập vân, nên tránh cọ vào tường, mép bàn.
Có nên mua túi nắp gập khi hay đi xe máy?
Được, nhất là cỡ nhỏ đến vừa đeo chéo, nắp úp vào người. Nắp che miệng túi tốt khi trời mưa nhẹ hơn túi miệng mở. Nên chọn khoá xoay hoặc nam châm mạnh để nắp không bật ra khi xe xóc, và chất liệu chịu nước như da dập vân.