Túi 2.55 là mẫu túi nắp gập chần trám có quai xích đeo vai, ra đời tháng 2 năm 1955, và tên túi chính là tháng năm ấy. Điểm cách tân của nó là dây đeo: một sợi xích kim loại luồn dải da, để phụ nữ đeo túi lên vai, rảnh hai tay, thay cho kiểu túi cầm tay phổ biến thời đó. Khoá ban đầu là khoá xoay hình chữ nhật, không phải khoá hai chữ cái lồng nhau như nhiều người nghĩ.
Từ chiếc túi này, quai xích trở thành một kiểu dây đeo chung của ngành túi. Bài giải thích các chi tiết của 2.55, cách phân biệt với mẫu Classic Flap ra đời sau, và cách giữ quai xích, da chần cho bền trong khí hậu nóng ẩm.
Vì sao một chiếc túi đeo vai lại là cách tân năm 1955
Giữa thế kỷ 20, túi của phụ nữ thanh lịch phần lớn là túi cầm tay hoặc xách quai ngắn. Túi đeo vai bằng dây dài đã xuất hiện từ thời chiến, nhưng gắn với hình ảnh tiện dụng, quân dụng, ít khi đi cùng trang phục sang trọng. Người sáng lập nhà mốt muốn một chiếc túi vừa thanh lịch vừa giải phóng hai tay, và câu trả lời là dây đeo dài bằng xích.
Xích kim loại có hai cái lợi so với dây da cùng thời: không giãn, không đứt, và rủ mềm theo dáng vai. Dải da luồn qua mắt xích làm vai đỡ cấn và giữ cho xích không kêu lạch cạch. Xích còn có thể gập đôi để đeo ngắn hoặc thả dài, một túi hai cách đeo.
Nhìn từ hôm nay, quai xích có vẻ chỉ là chi tiết trang trí. Nhưng ở thời điểm ra đời, nó thay đổi cách phụ nữ di chuyển với chiếc túi: túi không còn chiếm một tay suốt buổi.
Nhà mốt đã làm lại phiên bản sát với nguyên bản năm 2005, nhân dịp tròn năm mươi năm mẫu túi, với khoá chữ nhật và xích dẹt. Nhờ vậy ngày nay người mua có thể phân biệt khá rõ giữa dòng làm lại theo nguyên bản và các mẫu chần trám quai xích ra đời sau, điều sẽ nói ở phần dưới.
Các chi tiết của túi 2.55 và những câu chuyện quanh chúng
Chần trám. Thân túi được chần những đường chéo tạo ô hình thoi, giúp da phồng nhẹ, giữ dáng và che vết xước. Nhiều nguồn kể rằng ý tưởng lấy từ áo của nài ngựa hoặc đệm lót; câu chuyện có nhiều phiên bản và nên được hiểu là giai thoại.
Khoá chữ nhật. Khoá ban đầu là một tấm kim loại chữ nhật có chốt xoay, sau này thường được gọi là khoá "Mademoiselle". Đây là chi tiết dễ nhận ra nhất để phân biệt 2.55 với các mẫu ra đời sau.
Xích dẹt toàn kim loại. Ở 2.55 nguyên bản, xích là loại mắt dẹt, không luồn da hoặc luồn ít, khác với xích luồn dải da của mẫu sau.
Lót màu đỏ rượu. Lớp lót bên trong thường có màu đỏ sẫm, giúp dễ nhìn thấy đồ trong lòng túi tối màu. Giai thoại về nguồn gốc màu lót có nhiều, nên coi là chuyện kể.
Ngăn khoá kéo dưới nắp và ngăn sau. Mặt trong nắp có một ngăn khoá kéo nhỏ; mặt sau thân túi có một ngăn mở hình vòng cung để nhét vé, thẻ. Đó là những ngăn nhỏ mà người dùng hằng ngày rất cần.
Túi 2.55 và Classic Flap: hai mẫu khác nhau
Nhiều người gọi chung mọi chiếc túi chần trám quai xích của nhà mốt là 2.55. Thực ra mẫu Classic Flap được giới thiệu trong thập niên 1980, dưới thời nhà thiết kế kế nhiệm, và có những khác biệt rõ:
| Chi tiết | Túi 2.55 | Classic Flap |
|---|---|---|
| Khoá | Khoá xoay chữ nhật | Khoá xoay hai chữ cái lồng nhau |
| Xích | Xích dẹt, toàn kim loại | Xích luồn dải da |
| Nắp | Nắp đơn, kiểu gọn | Thường có nắp đôi bên trong |
| Chất liệu thường gặp | Bản làm lại hay dùng da bê nhăn có độ bóng nhẹ | Da cừu mềm hoặc da bê dập vân hạt |
| Cảm giác | Cổ điển, kín đáo | Nhận diện thương hiệu rõ hơn |
Khác biệt này quan trọng khi bạn tìm hiểu tài liệu hay đọc mô tả túi cũ: nhiều người bán ghi "2.55" cho cả hai mẫu. Hai mẫu đều đã được làm lại nhiều lần, chi tiết từng phiên bản có thể khác bảng trên.
Quai xích: ưu điểm, nhược điểm và cách chọn
Quai xích ngày nay xuất hiện ở túi mọi phân khúc. Ưu điểm rõ nhất là bền, không giãn và trông chỉn chu. Nhưng xích cũng có nhược điểm mà người mua nên biết: nặng hơn dây da cùng chiều dài, cấn vai khi túi đầy, và kim loại mạ trên xích rẻ dễ bong, xỉn màu hoặc để lại vết đen trên áo sáng màu.
Khi chọn túi quai xích, hãy cầm cả túi và xích lên cân bằng tay, đeo thử lên vai với đồ bạn hay đựng. Nhìn mặt trong mắt xích, nơi cọ vào nhau nhiều nhất, xem lớp mạ có đều. Xích luồn da thì kiểm dải da có được vuốt mép, đầu da có may hoặc kẹp chắc không. Mắt xích nên đóng kín, không có khe hở móc vào sợi len, áo ren.
Với người hay đi xe máy, túi quai xích đeo chéo là kiểu khá tiện, nhưng xích cọ lên áo mưa nhựa có thể làm trầy. Một số người lót dải vải mềm ở đoạn tiếp xúc vai khi đi xa.
Một lưu ý về độ dài: xích thả dài đeo chéo thường vừa với người cao trung bình, nhưng người thấp có thể thấy túi rơi quá hông. Kiểm xem xích có thể gập đôi hoặc rút ngắn không, và thợ có thể bớt mắt xích hay không nếu cần. Xích đã cắt thì khó nối lại như cũ, nên đo kỹ trước khi sửa.
Giữ da chần và quai xích trong khí hậu Việt Nam
Da chần, nhất là da cừu, mềm và dễ xước, dễ bị đè xẹp các ô chần nếu chồng đồ lên. Khi cất, nhồi giữ phom vừa đủ cho túi phồng nhẹ, đặt túi đứng, gập xích để vào trong lòng túi hoặc đặt cạnh túi trên lớp giấy mềm, không để xích đè lên mặt da vì sẽ để lại vết hằn.
Mùa nồm, da cừu hút ẩm rất nhanh và dễ mốc ở đường chần, nơi các lỗ kim giữ hơi nước. Hút ẩm cho tủ, thỉnh thoảng lấy túi ra cho thoáng. Kim loại xích có thể xỉn nếu tiếp xúc mồ hôi và hơi muối, nhất là ở vùng biển; lau xích bằng khăn khô mềm sau khi dùng, không dùng nước rửa trang sức hoặc kem đánh kim loại vì có thể làm mòn lớp mạ.
Đừng để túi chần ở nơi nóng như cốp xe, nóc tủ gần đèn. Nhiệt làm keo bên trong chảy, các ô chần phồng không đều. Khi túi có dấu hiệu mép da nứt, chỉ chần đứt hay xích tuột khoen, mang tới thợ quen làm túi da mềm, đừng tự dán keo.
Vì sao 2.55 vẫn còn được làm tới nay
Một mẫu túi sống gần bảy mươi năm thường hội tụ đủ ba điều: giải quyết một nhu cầu thật, có chi tiết nhận diện dễ nhớ, và đủ đơn giản để không lỗi mốt. 2.55 có cả ba: túi đeo vai rảnh tay, chần trám và quai xích dễ nhận ra, dáng chữ nhật nắp gập không gắn với mùa nào.
Nó cũng cho thấy một chuyện của nghề túi: chi tiết nào thực dụng và đẹp sẽ được cả ngành học theo, trở thành kiểu dáng chung. Túi chần trám quai xích ngày nay có ở mọi chợ, mọi xưởng. Phần thuộc về nhãn hiệu là tên, logo và các dấu hiệu nhận diện được bảo hộ; chép những thứ đó là hàng giả và vi phạm quy định hiện hành.
Với người mua phổ thông, điều đáng học từ 2.55 là cách đánh giá một chiếc túi quai xích chần trám bất kỳ: đường chần có đều và thẳng, các ô ở hai mặt có khớp nhau qua đường may hông, xích có nặng chắc, khoá có êm. Đó là những tiêu chí của chất lượng, độc lập với nhãn hiệu.
Mua túi chần trám quai xích đã qua sử dụng: kiểm tình trạng thế nào
Túi chần trám quai xích là một trong những kiểu túi được mua bán lại nhiều nhất. Chuyện thật giả cần giám định khi giá trị lớn; phần người mua tự kiểm được là tình trạng túi, theo thứ tự sau:
- Bốn góc túi và mép nắp: da cừu chần mòn ở góc rất nhanh, lộ lớp da bên dưới hoặc bạc màu. Góc mòn nhẹ có thể dặm màu, góc rách cần thợ thay da.
- Các ô chần: nhìn nghiêng dưới ánh sáng xem các ô còn phồng đều hay đã xẹp, nhăn; kiểm chỉ chần có đứt, tuột ở đường nào không.
- Xích và chỗ xích nối thân: lớp mạ có bong, mắt xích có biến dạng; khoen gắn xích vào thân có rơ, da quanh khoen có rách.
- Khoá xoay: xoay nhiều lần xem có êm, có lỏng; nắp đóng có khớp, không lệch sang một bên.
- Lớp lót và ngăn trong: lót có vết bút, vết son loang, bong keo; khoá kéo ngăn dưới nắp có chạy trơn.
- Mùi: mùi ẩm mốc hoặc mùi khói thuốc thấm lâu trong da cừu rất khó khử triệt để.
- Dấu hiệu đã qua sửa: màu da ở góc đậm hơn phần còn lại, mép sơn mới khác màu, chỉ chần mới bóng hơn chỉ cũ. Túi đã sửa không phải là xấu, nhưng người bán nên nói rõ.
Chụp lại mọi điểm hư hỏng trước khi trả tiền, thoả thuận bằng tin nhắn về tình trạng túi và quyền trả lại nếu giám định không đạt. Đừng chuyển hết tiền trước khi có kết quả kiểm tra với túi có giá trị lớn.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao túi tên là 2.55?
Tên túi lấy từ thời điểm ra đời: tháng 2 năm 1955. Cách đặt tên theo tháng năm ấy đã trở thành tên gọi chính thức của mẫu túi, được nhà mốt dùng khi làm lại phiên bản nguyên bản về sau.
Túi 2.55 có phải là Classic Flap không?
Không hoàn toàn. Classic Flap được giới thiệu trong thập niên 1980, dùng khoá hai chữ cái lồng nhau và xích luồn da, trong khi 2.55 dùng khoá chữ nhật và xích dẹt toàn kim loại. Nhiều người gọi chung cả hai là 2.55, gây nhầm lẫn khi mua bán.
Quai xích có làm đen áo không?
Có thể, nếu lớp mạ trên xích kém chất lượng hoặc đã mòn, hay khi xích tiếp xúc mồ hôi lâu. Xích tốt ít gặp hiện tượng này. Khi mặc áo sáng màu, nên lau xích khô trước khi đeo và chọn túi có đoạn xích luồn da ở chỗ tiếp xúc vai.
Da cừu chần có hợp dùng hằng ngày không?
Da cừu rất mềm và đẹp nhưng dễ xước, dễ xẹp ô chần và hút ẩm. Hợp với người dùng cẩn thận, đi ô tô hoặc dịp ra ngoài. Nếu dùng hằng ngày, đi xe máy, da bê dập vân hạt hoặc chất liệu có lớp phủ sẽ chịu đựng tốt hơn.
Túi chần trám quai xích không nhãn hiệu có phải hàng nhái không?
Kiểu chần trám và quai xích đã thành kiểu dáng chung của ngành túi. Túi chỉ là hàng giả khi gắn tên, logo hoặc dấu hiệu nhận diện của nhà mốt để người mua nhầm lẫn. Túi không mang nhãn hiệu người khác là sản phẩm bình thường của xưởng làm ra.
Làm sao để các ô chần không bị xẹp?
Nhồi giữ phom vừa phải khi cất, không chồng đồ lên túi, không nhồi quá đầy khi dùng và tránh nhiệt cao. Ô chần đã xẹp nhẹ đôi khi phồng lại khi nhồi phom một thời gian; xẹp nặng hoặc chỉ chần đứt thì cần thợ xử lý.