Đặt thước dọc thân một chiếc túi Baguette cỡ thường, bạn sẽ thấy chiều ngang dài gần gấp đôi chiều cao, còn bề dày chỉ vài phân. Tỉ lệ dẹt và dài ấy, cộng với quai ngắn vừa đủ để kẹp sát nách, là tất cả lý do mẫu túi có tên "ổ bánh mì". Túi do Fendi giới thiệu năm 1997, gắn với tên nhà thiết kế Silvia Venturini Fendi.
Mẫu túi lắng xuống ở cuối thập niên 2000 rồi được chính nhà mốt làm lại khoảng cuối thập niên 2010, khi dáng túi nhỏ kẹp nách của thập niên 1990 trở lại. Bài đi qua cấu tạo, cỡ, cách đeo hợp nhịp sống Việt Nam và cách chọn một chiếc túi dáng baguette nói chung, có hay không có tên hãng.
Tên gọi và ý tưởng: túi mang như kẹp bánh mì
Câu chuyện quen thuộc kể rằng mẫu túi được đặt tên vì người Pháp hay kẹp ổ bánh mì dài dưới cánh tay trên đường về nhà. Dù chi tiết giai thoại có thể đã được kể lại nhiều lần, ý tưởng thiết kế thì rõ: một chiếc túi nằm sát người, ôm theo đường cong dưới nách, không đung đưa như túi quai dài và không chiếm tay như túi xách tay.
Ở cuối thập niên 1990, xu hướng chung đang là túi to, túi tối giản màu tối. Một chiếc túi nhỏ, dẹt, nhiều màu, nhiều chất liệu, có khi phủ kín hạt cườm hay thêu, đi theo hướng ngược lại. Nó không đòi người đeo phải mặc một kiểu đồ nhất định: đi cùng áo phông và quần jean vẫn được, đi cùng váy tiệc cũng được, và đó là một phần sức hút. Túi Baguette được làm với rất nhiều phiên bản khác nhau: da, vải, lông, đính cườm, thêu tay, tạo cảm giác mỗi chiếc là một món riêng hơn là một sản phẩm hàng loạt.
Thời điểm đó cũng trùng với lúc truyền hình và báo thời trang lan hình ảnh rất nhanh, nên mẫu túi trở thành một trong những ví dụ đầu tiên của hiện tượng it bag. Nhà mốt chỉ là một phần của câu chuyện; điều khiến dáng túi này sống tiếp là tỉ lệ của nó, và tỉ lệ ấy không ai độc quyền.
Cấu tạo một chiếc túi dáng baguette
Nhìn kỹ, chiếc túi dáng baguette gồm ít chi tiết hơn túi xách thông thường. Chính vì ít, từng chi tiết phải làm chuẩn:
| Bộ phận | Đặc điểm | Chỗ cần soi khi mua |
|---|---|---|
| Thân túi | Hình chữ nhật dài, dẹt, đáy hẹp hoặc gần như không có đáy riêng | Hai đầu túi có phồng đều nhau không, đường may đáy có thẳng không |
| Nắp gập | Phủ gần hết mặt trước, khoá bấm hoặc khoá cài ở giữa | Nắp có đóng phẳng không, mép nắp có cong vểnh không |
| Khoá cài trước nắp | Thường là chi tiết kim loại nhận diện của túi | Khoá có lỏng, có kêu lạch cạch khi đi không |
| Quai ngắn | Đủ dài để luồn tay vào, kẹp túi sát nách | Đo xem quai có vừa khi mặc áo khoác không |
| Lót và ngăn | Thường một ngăn chính, có khi thêm một ngăn phẳng | Lót có dính, có bị phồng làm thân túi méo không |
Vì thân túi dẹt, mọi đồ vật có cạnh cứng bên trong sẽ in hằn ra ngoài. Đây là chỗ khác biệt lớn giữa túi baguette làm kỹ và làm ẩu: túi làm kỹ có lớp lót giữa đủ cứng để mặt túi không lộ hình điện thoại.
Đựng được gì: thử bằng đồ thật
Một chiếc túi baguette cỡ thường đựng vừa điện thoại, một ví mỏng hoặc vài thẻ, chìa khoá, son và một gói khăn giấy. Đó gần như là giới hạn. Điện thoại màn hình lớn có thể vừa theo chiều ngang nhưng làm nắp không đóng phẳng. Sạc dự phòng, ô gấp, bình nước thì gần như chắc chắn không vào được.
Vì vậy túi baguette hợp với những ngày đi gọn: đi ăn tối, đi tiệc, dạo phố cuối tuần, hoặc làm túi phụ đi kèm một túi tote lớn hơn. Nhiều người dùng nó như túi thứ hai, bỏ trong túi lớn khi đi làm rồi lấy ra khi đi ăn trưa.
Một mẹo của người bán túi: khi thử, bỏ đồ vào rồi kẹp túi dưới nách và đi vài bước. Đồ có cạnh cứng như hộp kính, sạc dự phòng sẽ cấn vào sườn rất rõ, và đó là thứ nên để ở túi khác. Túi baguette dễ chịu nhất khi đồ bên trong mềm và mỏng, nằm dẹt theo thân túi.
Cỡ mini của dáng này còn nhỏ hơn, gần như chỉ đựng thẻ và son. Cỡ lớn hơn thì mất bớt cảm giác kẹp nách, chuyển dần sang túi đeo vai thường. Khi mua, đừng chỉ nhìn ảnh: hỏi kích thước ba chiều và tự đo điện thoại của mình, vì vài phân chênh lệch ở chiều cao túi quyết định nắp đóng được hay không.
Đeo túi kẹp nách trong nhịp sống Việt Nam
Đi bộ, đi trung tâm thương mại. Đây là lúc túi đẹp nhất: kẹp sát người, tay vẫn tự do, túi không đập vào hông. Ở nơi đông người, túi nằm dưới nách cũng khó bị móc hơn túi đeo sau lưng.
Ngồi sau xe máy. Quai ngắn làm túi bị kẹp giữa cánh tay và thân người, khi ôm người lái hay vịn tay thì túi xoay, nắp dễ bật nếu khoá yếu. Nếu thường xuyên đi xe máy, chọn bản có thêm dây đeo chéo dài, hoặc mua một dây rời gắn vào khoen.
Mặc áo khoác chống nắng. Áo khoác dày làm vòng nách to ra, quai vừa vặn khi mặc áo mỏng có thể trở nên chật. Thử túi với chính chiếc áo khoác bạn hay mặc.
Đi làm văn phòng. Túi kẹp nách không đựng được laptop hay hồ sơ, nên ở công sở nó thường là túi thứ hai: để trong túi lớn hoặc ngăn kéo, lấy ra khi đi ăn trưa, đi gặp khách gần. Chọn màu trầm, da trơn để hợp với đồ công sở, tránh bản đính cườm hay lông.
Đi mưa. Thân túi dẹt và nắp phủ rộng khá kín, nhưng túi vải, túi lông, túi đính cườm rất kỵ nước. Mùa mưa nên dùng bản da trơn hoặc mang theo túi nylon mỏng để bọc.
Vì sao mẫu túi quay lại và điều đó nói gì về dáng túi
Khi được làm lại ở cuối thập niên 2010, túi Baguette có thêm dây đeo dài, có nhiều cỡ hơn, và được giới thiệu như một mẫu túi di sản chứ không phải món theo mùa. Cùng thời điểm ấy, thời trang đang quay lại với thập niên 1990: áo ngắn, quần cạp cao, túi nhỏ kẹp nách. Dáng túi gặp đúng nhịp của trang phục.
Có một lý do thực dụng hơn: túi nhỏ hợp với cuộc sống có điện thoại thông minh và thanh toán bằng thẻ, ví điện tử. Người ta không còn cần mang nhiều tiền mặt, sổ tay, máy ảnh. Một chiếc túi chỉ đựng điện thoại, thẻ và son không còn là túi "chơi" mà đủ dùng cho nhiều buổi.
Bài học cho người mua: những dáng túi có tỉ lệ rõ ràng và gắn với một cách mang cụ thể (kẹp nách, đeo chéo, cầm tay) thường quay lại theo chu kỳ trang phục. Mua một chiếc túi dáng baguette chất lượng tốt, màu trung tính, là mua một dáng túi sẽ còn trở lại, kể cả khi nó tạm vắng vài năm.
Mỗi chất liệu một cách giữ
Da trơn bóng hoặc da hạt. Bản bền nhất và hợp khí hậu nóng ẩm nhất. Da hạt giấu vết xước tốt hơn da trơn; da trơn bóng đẹp ngay nhưng lộ vết móng tay và vết cọ ở hai đầu túi. Lau bằng khăn mềm khô sau mỗi lần dùng, vài tháng dưỡng một lần bằng loại kem hợp với da.
Da lộn, nhung. Mặt túi mềm, sang, nhưng bắt bụi và loang khi gặp nước. Ở nơi nhiều bụi đường như thành phố lớn Việt Nam, da lộn sáng màu xuống màu rất nhanh. Chải bằng bàn chải lông mềm theo một chiều, không chà ướt.
Vải thêu, vải dệt hoạ tiết. Nhẹ, nhiều màu, nhưng mép vải ở hai đầu túi sờn sớm vì cọ vào áo. Không giặt cả túi; vết bẩn nhỏ thì chấm nhẹ bằng khăn ẩm vắt kiệt, thử ở chỗ khuất trước.
Đính cườm, sequin. Đẹp cho tiệc tối nhưng là chất liệu mỏng manh nhất: chỉ đính đứt một chỗ là cườm rơi theo hàng. Cất riêng, không chồng túi khác lên, không kẹp nách chặt khi mặc áo có khoá kéo hay đinh tán vì chúng móc chỉ.
Lông thật hoặc lông tổng hợp. Nhanh xẹp, nhanh bết khi gặp mồ hôi và mưa. Với khí hậu Việt Nam, đây là bản dành cho dịp, không dành cho ngày thường. Cất nơi khô thoáng, để lông tự phồng, không ép phẳng.
Phân biệt túi baguette với những dáng túi dễ nhầm
Túi baguette hay bị gọi lẫn với ba kiểu túi khác. Kiểu thứ nhất là túi pochette, một chiếc túi nhỏ dẹt có khoá kéo ở miệng, thường có quai ngắn hoặc dây mảnh. Pochette thường không có nắp gập, không có khoá cài trước mặt, và dáng thiên về hình phong bì hơn là dài như ổ bánh mì. Kiểu thứ hai là clutch, túi cầm tay không quai; khi gắn thêm quai ngắn, clutch dài trông rất giống baguette, nhưng phần lớn clutch mỏng hơn và không tính chuyện kẹp nách.
Kiểu thứ ba là túi đeo vai nhỏ quai ngắn nói chung, dáng chữ nhật cao hơn hoặc dáng bán nguyệt. Khác biệt nằm ở tỉ lệ: baguette nằm ngang, dài rõ rệt so với chiều cao, và được tính để áp sát thân dưới nách. Túi đeo vai nhỏ thường cao hơn, buông thấp hơn, chạm vào eo hoặc sườn.
Biết phân biệt giúp bạn đọc mô tả sản phẩm cho đúng. Nhiều nơi bán gọi mọi túi nhỏ quai ngắn là "baguette" vì tên này dễ bán, trong khi dáng thật là túi đeo vai thường. Muốn chắc, nhìn ảnh túi đeo trên người và hỏi kích thước ba chiều: tỉ lệ ngang gần gấp đôi cao và bề dày mỏng mới đúng là dáng kẹp nách.
Chọn túi dáng baguette không theo tên hãng
Dáng túi dài dẹt kẹp nách là dáng chung, nhiều xưởng trong nước làm được. Khi chọn một chiếc không gắn tên mẫu nổi tiếng, soi những điểm sau:
- Độ cứng thân túi: bóp nhẹ hai đầu, túi tốt đàn hồi trở lại, không gãy nếp. Thân quá mềm sẽ võng giữa sau vài tháng.
- Nắp và khoá: đóng mở mười lần liền tại quầy. Khoá nam châm yếu sẽ bật khi kẹp nách chặt.
- Gốc quai: quai ngắn chịu lực xoắn mỗi lần kẹp nách; gốc quai nên có may chặn hoặc tán đinh, không chỉ dán.
- Mép sơn: mép hai đầu túi cọ vào áo nhiều nhất, sơn mép mỏng sẽ nứt sớm.
- Dây đeo phụ: có khoen để gắn dây đeo chéo không. Ở Việt Nam, đây gần như là điều kiện để túi dùng được hằng ngày.
- Không bê nguyên hoạ tiết hay khoá đặc trưng của mẫu nổi tiếng: dáng chung thì không ai độc quyền, nhưng khoá chữ lồng hay hoạ tiết riêng thì có chủ.
Cất túi baguette nên nhồi giấy mỏng vừa đủ giữ phẳng, đặt nằm hoặc dựng nghiêng, không treo bằng quai ngắn trong thời gian dài vì gốc quai sẽ giãn.
Câu hỏi thường gặp
Túi Baguette ra đời năm nào và của ai?
Túi Baguette được Fendi giới thiệu năm 1997 và gắn với tên nhà thiết kế Silvia Venturini Fendi. Dáng túi dài dẹt kẹp nách ngày nay đã thành tên chung cho cả một kiểu túi mà nhiều nơi làm.
Túi baguette khác túi đeo vai thường ở điểm nào?
Túi baguette dẹt và dài theo chiều ngang, quai ngắn để kẹp sát nách. Túi đeo vai thường có thân cao hơn, quai dài hơn và buông xuống ngang hông hoặc eo, đựng được nhiều đồ hơn.
Túi baguette có đựng vừa điện thoại không?
Phần lớn cỡ thường đựng vừa điện thoại theo chiều ngang, nhưng máy màn hình lớn có thể làm nắp không đóng phẳng. Hỏi kích thước trong lòng túi và đo điện thoại của mình trước khi mua.
Người đi xe máy có nên mua túi baguette không?
Được, nếu túi có thêm dây đeo chéo dài hoặc có khoen để gắn dây rời. Chỉ có quai ngắn thì túi dễ xoay, dễ tuột khi ngồi sau xe, và khó giữ khi mặc áo khoác chống nắng.
Nam giới có dùng túi dáng baguette được không?
Được. Dáng dài dẹt kẹp nách vốn trung tính; bản da trơn màu tối hoặc vải dày đeo chéo khá giống túi đựng giấy tờ nhỏ. Chỉ cần chọn cỡ cân đối với khung người và độ dài quai vừa vòng nách.
Cất túi baguette thế nào để không mất dáng?
Nhồi giấy mỏng không in chữ vừa đủ giữ thân phẳng, cho vào túi bụi, đặt nằm hoặc dựng nghiêng trên kệ. Tránh treo lâu bằng quai ngắn, tránh đè vật nặng lên vì thân dẹt dễ gãy nếp.