Quy tắc cần biết trước khi mua túi Evelyne hay bất kỳ chiếc túi đục lỗ nào: lỗ thoáng cũng là lỗ cho nước mưa và bụi lọt vào. Chiếc túi sinh ra để làm khô dụng cụ chải ngựa, không phải để giữ đồ khô ráo.
Túi Evelyne là túi của Hermès, ra đời cuối thập niên 1970, mang tên một người phụ trách mảng đồ cưỡi ngựa của nhà mốt. Dáng túi phẳng, miệng mở không khoá kéo, dây vải bản rộng, và một mặt đục lỗ thành hình chữ cái lớn. Bài đi qua nguồn gốc công năng, cấu tạo, cách đeo và những lưu ý khi dùng một chiếc túi đeo chéo kiểu này ở Việt Nam.
Từ chuồng ngựa ra phố: túi sinh ra để đựng gì
Người chăm ngựa mang theo nhiều dụng cụ nhỏ: bàn chải lông, lược bờm, khăn lau, dụng cụ làm sạch móng. Những thứ này thường ẩm hoặc dính lông, bụi. Một chiếc túi đựng chúng cần đeo được sát người để rảnh hai tay, mở ra lấy nhanh, và đủ thoáng để dụng cụ không bị hầm hơi ẩm. Túi Evelyne được thiết kế cho đúng việc đó.
Vì thế túi có những đặc điểm rất khác túi xách tay thông thường: không khoá kéo để thò tay vào lấy ngay, miệng được giữ bằng một quai da nhỏ cài nút, dây đeo vải bản to chịu được vận động, và một mặt đục nhiều lỗ thành hình chữ cái lớn để thoáng khí. Những chi tiết này không sinh ra vì thẩm mỹ, mà vì việc chải ngựa.
Đây là mạch quen thuộc của những nhà mốt khởi nghiệp từ đồ yên cương: nhiều mẫu túi ra đời từ dụng cụ của người cưỡi ngựa rồi mới bước ra phố. Túi Kelly bắt đầu là túi đựng yên cương và thư từ; túi Evelyne bắt đầu là túi đựng đồ chải lông ngựa. Điều đáng chú ý là túi Evelyne vẫn giữ gần như nguyên công năng gốc, chỉ thay đổi cỡ và chất liệu.
Cấu tạo và lý do của từng chi tiết
Mỗi chi tiết trên chiếc túi có một lý do từ công việc ban đầu. Nhìn bằng con mắt người dùng hằng ngày, chúng vừa là ưu điểm vừa là giới hạn:
| Chi tiết | Lý do ban đầu | Với người dùng hằng ngày |
|---|---|---|
| Mặt đục lỗ | Cho dụng cụ ẩm thoáng khí | Nhẹ, thoáng, nhưng bụi và nước có thể lọt vào |
| Miệng không khoá kéo | Thò tay lấy dụng cụ nhanh | Lấy đồ nhanh, kém an toàn ở chỗ đông người |
| Quai da nhỏ cài nút | Giữ miệng túi khép khi vận động | Đóng mở dễ, nhưng không kín |
| Dây vải bản to | Chịu lực, không cứa vai khi làm việc | Đeo chéo êm, chỉnh độ dài được, có thể bẩn và phai |
| Thân phẳng, da mềm | Nằm sát hông, không vướng | Đeo gọn, không đứng được khi đặt xuống |
| Ngăn ngoài ở mặt trơn | Đựng vật nhỏ lấy nhanh | Hợp điện thoại, thẻ, nhưng dễ bị móc |
Đọc bảng này, bạn sẽ hiểu túi Evelyne không phải chiếc túi an toàn nhất hay kín nhất. Nó là chiếc túi nhẹ, thoáng, lấy đồ nhanh, đeo cả ngày êm vai. Chọn nó vì những điều đó, không chọn nó để giữ giấy tờ quý ở nơi đông người.
Mặt đục lỗ quay vào trong hay ra ngoài
Một câu hỏi người dùng hay tranh luận là nên đeo mặt đục lỗ quay ra ngoài hay quay vào người. Có những tài liệu cho rằng theo công năng gốc, mặt đục lỗ nên quay vào trong để ngăn ngoài ở mặt trơn hướng ra, tiện lấy đồ; cũng có nhiều người đeo mặt đục lỗ ra ngoài vì đó là chi tiết nhận diện. Các nguồn nói không hoàn toàn thống nhất, và đây là chuyện chọn lựa của người đeo.
Từ góc nhìn thực dụng ở Việt Nam, có vài điều nên cân nhắc. Mặt đục lỗ quay ra ngoài thì bụi đường, nước mưa tạt dễ lọt vào trong hơn, nhất là khi đi xe máy. Mặt đục lỗ quay vào người thì mồ hôi có thể thấm qua lỗ vào lót và đồ bên trong trong những ngày nóng. Không có cách nào hoàn hảo; chọn theo việc bạn đi lại thế nào.
Cũng nên biết rằng mặt đục lỗ là chi tiết nhận diện mạnh nhất của mẫu túi gốc, và hình chữ cái được đục là dấu hiệu riêng của nhà mốt. Túi phổ thông có thể đục lỗ thành hoạ tiết khác, chấm tròn, hoa văn, hình học, để có cái thoáng mà không ăn theo dấu riêng của ai.
Một mẹo đơn giản là dùng thêm một túi con mỏng bên trong để đựng điện thoại, giấy tờ, tiền. Túi con này vừa chặn bụi lọt qua lỗ, vừa giúp lấy đồ quan trọng ra một lần khi cần. Người chăm ngựa cần túi thoáng; người đi phố cần túi kín hơn một chút, và túi con giải quyết được phần lớn khác biệt đó.
Đeo chéo cả ngày: chỉnh dây và giữ dáng
Độ dài dây. Dây vải bản to thường có khoá chỉnh độ dài. Đeo chéo, túi nên nằm ở ngang hông hoặc cao hơn một chút; thấp quá tới đùi thì túi đập theo bước chân và khó giữ khi lên xuống xe.
Đi xe máy. Túi đeo chéo dây bản to hợp xe máy, nhưng miệng không khoá kéo. Khi ngồi sau xe, kéo túi ra trước bụng, mặt có ngăn ngoài quay vào người.
Đi bộ đông người. Đeo túi ở phía trước, một tay đặt lên nắp khi đi qua chỗ chen chúc. Đây là chiếc túi tiện, không phải chiếc túi chống móc.
Dây vải bẩn. Dây vải hút mồ hôi và bụi, sậm màu sau một mùa hè. Nhiều bản cho phép tháo dây; lau dây bằng khăn ẩm vắt kiệt, tránh ngâm vì phần da hai đầu dây sẽ loang.
Đeo vai thay vì đeo chéo. Rút ngắn dây và đeo một bên vai cũng được, túi nằm dưới nách. Cách này hợp đi bộ quãng ngắn, nhưng dây vải bản to trượt khỏi vai áo lụa, áo trơn dễ hơn dây da; đi xa vẫn nên đeo chéo.
Giữ dáng thân túi. Thân túi da mềm phẳng, đựng nhiều sẽ phình và giãn. Đựng vừa phải, cất có nhồi giấy mỏng.
Nhiều cỡ, nhiều việc: từ túi rất nhỏ tới túi lớn
Ngay từ đầu, túi đựng đồ chải ngựa đã cần cỡ đủ lớn cho bàn chải và khăn. Khi bước ra phố, dáng túi được làm thêm nhiều cỡ: cỡ rất nhỏ chỉ đựng điện thoại và thẻ, cỡ vừa đựng đồ cá nhân cả ngày, cỡ lớn đựng được sổ tay, máy tính bảng, áo khoác mỏng. Hình dáng phẳng và cách đeo chéo giữ nguyên ở mọi cỡ.
Chọn cỡ nên dựa vào hai thứ: đồ bạn mang hằng ngày và khung người. Với người mang điện thoại, ví, chìa khoá, son, ô gấp nhỏ, cỡ vừa thường đủ. Cỡ lớn đeo chéo trên người nhỏ khung dễ chiếm hết vùng hông, đi lại vướng; cỡ quá nhỏ trên người cao lớn trông như túi đựng thẻ. Đứng trước gương nhìn cả người khi thử.
Lưu ý là túi phẳng không có đáy riêng, nên dung tích thực phụ thuộc vào việc đồ bên trong có dẹt hay không. Một chai nước tròn hay hộp cơm sẽ làm túi phình như quả bóng, kéo giãn da hai bên. Túi dáng này hợp với đồ dẹt và mềm; đồ cồng kềnh nên để ở túi tote hay balo.
So với các kiểu túi đeo chéo khác
Túi phẳng đục lỗ chỉ là một trong nhiều kiểu túi đeo chéo. So nhanh để biết nó hợp với việc gì:
| Kiểu túi | Đặc điểm | Hợp với |
|---|---|---|
| Túi phẳng miệng mở, đục lỗ | Nhẹ, thoáng, lấy đồ nhanh, không kín | Đi dạo, đi chợ, đi chơi ngày khô ráo |
| Túi đưa thư (messenger) | Nắp gập lớn phủ hết mặt trước, dây bản to, thường có khoá cài | Đi làm, đi học, đựng sổ, máy tính bảng |
| Túi đeo chéo nhỏ có khoá kéo | Kín, gọn, đựng ít | Nơi đông người, đi du lịch |
| Túi saddle nắp gập đáy cong | Cấu trúc hơn, khoá cài, đứng được | Đi làm, đi gặp khách |
| Túi đeo hông, đeo ngực | Sát người, khoá kéo | Đi xe máy, chạy việc, du lịch |
Túi phẳng đục lỗ ghi điểm ở độ nhẹ và độ êm vai khi đeo cả ngày, nhưng thua các kiểu khác ở độ kín. Nếu chỉ được chọn một chiếc túi đeo chéo cho mọi việc ở thành phố Việt Nam, nhiều người sẽ chọn túi có khoá kéo; túi đục lỗ hợp làm chiếc thứ hai cho những ngày thong thả.
Chất liệu và khí hậu: da hạt mềm, da trơn, vải
Túi kiểu Evelyne thường làm bằng da bò hạt mềm, loại da có hạt nổi lên đều, chịu xước tốt và rũ nhẹ. Da hạt giấu vết xước và vết bẩn nhỏ khá tốt, hợp với chiếc túi đeo chéo hằng ngày. Bản da trơn thì đẹp hơn khi mới nhưng lộ vết cọ ở mặt tiếp xúc hông.
Với mặt đục lỗ, mép mỗi lỗ là chỗ da bị cắt, dễ hút ẩm và bám bẩn hơn mặt da liền. Sau thời gian dài, mép lỗ có thể sẫm màu hơn phần còn lại, nhất là ở túi màu sáng. Lau mặt đục lỗ bằng khăn khô, không chà mạnh vào mép lỗ, không dùng kem dưỡng đặc sẽ đọng lại trong lỗ.
Ngoài da, dáng túi này còn được làm bằng vải canvas dày, vải bố, có khi kết hợp viền da. Bản vải nhẹ hơn, chịu được mưa nhẹ, giặt được phần thân nếu không có chi tiết da lớn. Với người cần một chiếc túi đeo chéo đi chợ, đi dạo, bản vải đục lỗ hoặc không đục lỗ đều là lựa chọn dễ chịu và ít lo hơn da.
Mùa nồm, túi da mềm có nhiều lỗ thoáng khô nhanh hơn túi kín, nhưng lót bên trong vẫn có thể ẩm. Cất túi mở miệng, có nhồi giấy, kèm gói hút ẩm. Mùa nắng, tránh để túi trong cốp xe máy, nơi nhiệt độ cao làm da khô cứng và dây vải bạc màu.
Chọn một chiếc túi đeo chéo dáng phẳng, đục lỗ không theo tên mẫu
Dáng túi phẳng đeo chéo dây vải là dáng chung, nhiều xưởng làm theo cách riêng. Khi chọn, nhìn những điểm sau thay vì tên hãng:
- Mép các lỗ đục: phải tròn đều, sạch, không xơ, không rách ra lỗ bên cạnh.
- Gốc dây: chỗ dây vải nối vào thân túi cần có miếng da gia cố và đường may chặn; đây là nơi chịu lực cả ngày.
- Khoá chỉnh dây: kim loại dày, chỉnh trơn, không tuột khi kéo mạnh.
- Ngăn ngoài: đủ sâu để điện thoại không trồi lên khi ngồi xe.
- Lót: vải lót tối màu giấu bụi lọt qua lỗ tốt hơn lót sáng.
- Không sao chép hình chữ đục lỗ đặc trưng của một nhà mốt; đục lỗ hoạ tiết riêng thì không ai cấm.
Nếu bạn cần chiếc túi đeo chéo kín, chống mưa, an toàn ở chỗ đông, túi phẳng đục lỗ không phải lựa chọn hợp. Chọn túi có khoá kéo và nắp phủ; để túi đục lỗ cho những ngày đi chơi, đi chợ, đi dạo.
Câu hỏi thường gặp
Túi Evelyne ra đời khi nào và để làm gì?
Túi ra đời cuối thập niên 1970, ban đầu để người chăm ngựa đựng bàn chải, lược và dụng cụ chải lông. Mặt đục lỗ giúp dụng cụ ẩm được thoáng khí, miệng không khoá kéo để lấy đồ nhanh khi làm việc.
Nên đeo mặt đục lỗ ra ngoài hay vào trong?
Các nguồn nói không hoàn toàn thống nhất; nhiều người đeo mặt đục lỗ ra ngoài vì đó là chi tiết nhận diện. Thực tế, quay ra ngoài thì bụi, mưa dễ lọt vào; quay vào trong thì mồ hôi có thể thấm vào. Chọn theo cách bạn đi lại.
Túi đục lỗ có đi mưa được không?
Không thật hợp, vì nước có thể lọt qua lỗ vào lót và đồ bên trong. Nếu dùng mùa mưa, để điện thoại và giấy tờ trong túi con chống nước bên trong, và mang theo túi bọc khi trời có dấu hiệu mưa.
Túi không khoá kéo có dễ bị móc không?
Dễ hơn túi có khoá kéo và nắp phủ. Ở chỗ đông người, kéo túi ra trước bụng, tay đặt lên nắp, và để đồ quý trong túi con kéo khoá bên trong. Chiếc túi này tiện lợi chứ không phải túi chống móc.
Dây vải bị bẩn có giặt được không?
Nếu dây tháo được, lau bằng khăn ẩm vắt kiệt với một chút xà phòng nhẹ, tránh ngâm cả dây vì phần da ở hai đầu sẽ loang. Không tháo được thì lau từng đoạn, giữ phần da khô.
Nam giới đeo túi dáng này có hợp không?
Hợp. Túi phẳng đeo chéo dây vải là dáng trung tính, gốc gác từ đồ dùng lao động. Chọn màu nâu, đen, xanh đậm, cỡ vừa với khung người, dây chỉnh để túi nằm ngang hông.